Zasiłek chorobowy netto jest niższy od kwoty brutto, ale nie oblicza się go tak samo jak zwykłej pensji. Najpierw ustala się podstawę zasiłku, pomniejszając średnie wynagrodzenie z 12 miesięcy o 13,71% składek społecznych, a następnie stosuje stawkę 80% albo 100% i pobiera zaliczkę na PIT.
Dlaczego zasiłek chorobowy brutto nie równa się netto?
Podstawą wyliczenia świadczenia dla pracownika jest przeciętne miesięczne wynagrodzenie z pełnych 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc powstania niezdolności do pracy. Jeżeli ubezpieczenie trwało krócej, bierze się pod uwagę odpowiednio krótszy okres.
Od tej średniej odejmuje się 13,71% składek społecznych, czyli składki emerytalne, rentowe i chorobowe finansowane przez pracownika. Dopiero tak pomniejszona kwota jest podstawą do ustalenia dziennej stawki zasiłku. Nie można więc po prostu odjąć określonego procentu od kwoty brutto widniejącej na umowie lub pasku wynagrodzeń.
Sam zasiłek podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, czyli PIT. Przy zasiłku chorobowym nie pobiera się natomiast składki zdrowotnej ani składek społecznych od kwoty świadczenia. Ostateczne netto zależy między innymi od zaliczki podatkowej, zastosowania PIT-2, kosztów uzyskania przychodu oraz innych dochodów rozliczanych w tym samym miesiącu.
Jak obliczyć zasiłek chorobowy krok po kroku?
Uproszczone wyliczenie przebiega w następującej kolejności:
- Ustal średnie wynagrodzenie – oblicz przeciętną miesięczną kwotę z pełnych 12 miesięcy poprzedzających chorobę, z uwzględnieniem zasad uzupełniania składników zmiennych.
- Pomniejsz średnią o 13,71% – otrzymasz podstawę wymiaru zasiłku.
- Podziel podstawę przez 30 – tak ustala się podstawę dziennego świadczenia. Zasiłek rozlicza się za dni kalendarzowe, także za soboty, niedziele i święta.
- Zastosuj właściwy mnożnik – zwykle 80%, a w określonych sytuacjach 100% podstawy dziennej.
- Pomnóż stawkę dzienną przez liczbę dni zwolnienia – otrzymasz kwotę brutto świadczenia.
- Pomniejsz brutto o zaliczkę na PIT – kwota przelewu będzie kwotą netto, której wysokość zależy od indywidualnego rozliczenia podatkowego.
Przykład: przy średnim wynagrodzeniu 7000 zł podstawa po odjęciu 13,71% wynosi około 6040,30 zł. Dzienna podstawa to około 201,34 zł. Przy standardowej stawce 80% dzienny zasiłek brutto wynosi około 161,07 zł. Za 14 dni daje to około 2255,05 zł brutto. Netto będzie niższe, ponieważ od tej kwoty zostanie pobrana zaliczka na PIT.
80% czy 100% podstawy zasiłku?
Wysokość świadczenia zależy od przyczyny niezdolności do pracy. Standardowa choroba jest co do zasady rozliczana według stawki 80%. Stawka 100% może przysługiwać między innymi za okres niezdolności do pracy przypadający w czasie ciąży, a także w związku z wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy. Szczególne zasady dotyczą również niektórych przypadków oddawania krwi.
| Podstawa wymiaru | Mnożnik | Stawka dzienna brutto |
|---|---|---|
| 6040,30 zł | 80% | 161,07 zł |
| 6040,30 zł | 100% | 201,34 zł |
| 7766,10 zł | 80% | 207,10 zł |
| 7766,10 zł | 100% | 258,87 zł |
Różnica między stawkami wynika wyłącznie z zastosowanego mnożnika. Przy tej samej podstawie wariant 80% oznacza 20% niższą kwotę brutto niż wariant 100%, a różnica w wypłacie netto będzie zależeć od podatku.
Jakie potrącenia zmniejszają kwotę netto?
Najważniejszym obciążeniem zasiłku jest zaliczka na PIT. Jej wysokość nie zawsze wynosi dokładnie 12% kwoty brutto, ponieważ podatek rozlicza się według zasad dotyczących całego przychodu podatnika. Znaczenie mogą mieć między innymi kwota zmniejszająca podatek, przekroczenie progu podatkowego, PIT-2, ulgi oraz inne wypłaty w tym samym miesiącu.
Trzeba rozróżnić potrącenia związane z ustaleniem podstawy od potrąceń z samego świadczenia. Składki społeczne w wysokości 13,71% pomniejszają średnie wynagrodzenie jeszcze przed wyliczeniem zasiłku. Nie są więc ponownie odejmowane od kwoty brutto zasiłku. Od samego zasiłku chorobowego nie pobiera się także składki zdrowotnej.
| Etap obliczeń | Co się dzieje? | Wpływ na wypłatę |
|---|---|---|
| Średnia z wynagrodzeń | Ustala się przeciętne wynagrodzenie z właściwego okresu | Określa punkt wyjścia |
| Pomniejszenie o 13,71% | Ustala się podstawę wymiaru zasiłku | Obniża przyszłą stawkę świadczenia |
| Zastosowanie 80% lub 100% | Wylicza się stawkę dzienną brutto | Określa wysokość świadczenia |
| PIT | Pobierana jest zaliczka na podatek dochodowy | Zmniejsza kwotę netto |
Wynagrodzenie chorobowe a zasiłek chorobowy – kto wypłaca świadczenie?
Wynagrodzenie chorobowe i zasiłek chorobowy to różne świadczenia, choć dla pracownika mogą wyglądać podobnie na pasku wypłaty. Wynagrodzenie chorobowe finansuje pracodawca za pierwsze 33 dni niezdolności do pracy w roku kalendarzowym. W przypadku pracownika, który ukończył 50 lat, limit wynosi 14 dni i jest liczony od następnego roku kalendarzowego.
Po wykorzystaniu tego limitu przysługuje zasiłek chorobowy. Wypłaca go ZUS albo pracodawca działający jako płatnik zasiłków. Sam płatnik może więc zmienić się w trakcie roku, ale zasady ustalania podstawy i stawki świadczenia pozostają takie same. Limit obejmuje dni kalendarzowe, nie tylko dni, w których pracownik miał wykonywać pracę.
Uwaga: pracodawca może wypłacać zasiłki w imieniu ubezpieczeń społecznych, jeżeli spełnia warunki dotyczące liczby osób zgłoszonych do ubezpieczenia chorobowego. Dlatego informacja, że świadczenie wypłaca firma, nie zawsze oznacza, że jest to wynagrodzenie chorobowe. O rodzaju świadczenia decyduje między innymi wykorzystanie limitu 33 albo 14 dni.
Kwota netto zasiłku chorobowego może być oszacowana na podstawie powyższego schematu, ale dokładna wypłata zależy od indywidualnych danych podatkowych. Przy zmianie etatu, premiach, składnikach zmiennych, przerwach w ubezpieczeniu lub kilku wypłatach w jednym miesiącu wynik należy zweryfikować z dokumentacją płacową albo wyliczeniem ZUS.
Artykuł nie stanowi porady finansowej ani prawnej. Przepisy podatkowe i zasady rozliczania świadczeń mogą się zmieniać, dlatego w indywidualnej sprawie warto sprawdzić aktualne informacje ZUS lub skonsultować się ze specjalistą ds. kadr i płac.
