Składka chorobowa dla przedsiębiorcy wynosi 2,45% podstawy wymiaru składek. Nie ma jednej stałej kwoty dla wszystkich firm, ponieważ wysokość wpłaty zależy od zadeklarowanej podstawy. W 2025 roku przy minimalnej podstawie składka wynosiła 127,49 zł na dużym ZUS-ie oraz 34,30 zł przy ZUS-ie preferencyjnym. Ubezpieczenie chorobowe przedsiębiorcy jest dobrowolne.
Ile wynosi składka chorobowa w 2025 roku?
Składkę oblicza się według prostego wzoru: podstawa wymiaru × 2,45%. Dla przedsiębiorcy opłacającego pełne składki minimalna podstawa wynosiła w 2025 roku 5203,80 zł, czyli 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia w wysokości 8673 zł. Przy ZUS-ie preferencyjnym podstawa nie mogła być niższa niż 1399,80 zł, co odpowiada 30% minimalnego wynagrodzenia wynoszącego 4666 zł.
Poniższe wartości dotyczą minimalnych podstaw i samej składki chorobowej. Nie obejmują składki zdrowotnej, Funduszu Pracy ani pozostałych ubezpieczeń społecznych.
| Rodzaj ZUS | Podstawa wymiaru w 2025 roku | Stawka | Składka chorobowa |
|---|---|---|---|
| Duży ZUS | 5203,80 zł | 2,45% | 127,49 zł |
| ZUS preferencyjny | 1399,80 zł | 2,45% | 34,30 zł |
Przykładowo, przedsiębiorca na dużym ZUS-ie oblicza składkę następująco: 5203,80 zł × 2,45% = 127,49 zł. Przy wyższej zadeklarowanej podstawie kwota będzie większa, ale nie może przekroczyć ustawowego miesięcznego limitu podstawy dla dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego.
Od czego zależy wysokość składki?
Podstawa składki chorobowej jest co do zasady taka sama jak podstawa składek emerytalnej i rentowych. Przedsiębiorca może zadeklarować wyższą kwotę niż minimum, jeśli chce zwiększyć podstawę przyszłych świadczeń. Wyższa podstawa oznacza jednak także wyższy miesięczny koszt prowadzenia działalności.
W 2025 roku miesięczna podstawa dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego nie mogła przekroczyć 250% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia. Limit ten dotyczy właśnie składki chorobowej, a nie wszystkich składek społecznych. Przy korzystaniu z małego ZUS plus podstawa zależy od dochodu z poprzedniego roku, ale musi mieścić się między ustawowym minimum a maksimum.
Składka chorobowa nie jest składką zdrowotną. Ubezpieczenie zdrowotne finansuje dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej, natomiast dobrowolne ubezpieczenie chorobowe może dać przedsiębiorcy prawo do świadczeń pieniężnych, między innymi zasiłku chorobowego, macierzyńskiego i opiekuńczego.
Kto może przystąpić do ubezpieczenia chorobowego?
Przedsiębiorca może zgłosić się do ubezpieczenia chorobowego tylko wtedy, gdy z tytułu prowadzonej działalności podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Dobrowolność oznacza, że sam decyduje o opłacaniu składki, ale rezygnacja pozbawia go ochrony wynikającej z tego ubezpieczenia.
Do ubezpieczenia mogą przystąpić między innymi:
- osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą, które podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym,
- osoby współpracujące z przedsiębiorcą, jeśli z danego tytułu podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym,
- przedsiębiorcy korzystający z pełnego ZUS-u, ZUS-u preferencyjnego lub małego ZUS plus, o ile spełniają warunki ubezpieczenia społecznego,
- osoby, które po zakończeniu ulgi na start zostały objęte obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi.
Osoba korzystająca z ulgi na start nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, dlatego nie może w tym okresie przystąpić do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego.
Jak zgłosić się do ubezpieczenia chorobowego?
Zgłoszenie odbywa się przez formularz ZUS ZUA. Przedsiębiorca wskazuje w nim dobrowolne ubezpieczenie chorobowe oraz datę, od której chce zostać nim objęty.
- Wypełnij formularz ZUS ZUA i zaznacz dobrowolne ubezpieczenie chorobowe.
- Wskaż datę objęcia ubezpieczeniem, pamiętając, że nie może być wcześniejsza niż data złożenia wniosku.
- Złóż formularz w ZUS, elektronicznie albo w inny dopuszczalny sposób.
- Opłacaj składki w terminie, ponieważ zgłoszenie bez regularnych wpłat nie zapewnia ciągłości ubezpieczenia.
Jeżeli zgłoszenie nastąpi w ciągu 7 dni od powstania obowiązku ubezpieczeń emerytalnego i rentowych, ubezpieczenie może objąć przedsiębiorcę od dnia wskazanego we wniosku. Po tym terminie zasadniczo działa od dnia zgłoszenia, a nie od wcześniejszej daty rozpoczęcia działalności.
Na co uważać przy opłacaniu składki?
Spóźnienie z opłatą może spowodować ustanie dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. W takim przypadku przedsiębiorca może stracić ciągłość ubezpieczenia i prawo do świadczeń. Przed zapłatą warto sprawdzić indywidualny termin obowiązujący dla danego płatnika oraz poprawność deklaracji.
Prawo do zasiłku chorobowego nie powstaje od razu po zgłoszeniu. Przy dobrowolnym ubezpieczeniu przedsiębiorca co do zasady musi podlegać mu nieprzerwanie przez 90 dni. Samo opłacanie składki nie wystarczy, jeśli zgłoszenie nastąpiło zbyt późno, wystąpiła przerwa w ubezpieczeniu albo składka nie została opłacona w terminie.
Podstawa składki chorobowej może wpływać na wysokość przyszłego zasiłku, ale nie należy utożsamiać jej z gwarantowaną wypłatą. ZUS ustala świadczenie według zasad dotyczących podstawy wymiaru zasiłku, okresu ubezpieczenia i ewentualnych przerw.
W 2025 roku najniższa składka chorobowa wynosiła 34,30 zł przy ZUS-ie preferencyjnym i 127,49 zł przy pełnym ZUS-ie. W obu przypadkach obowiązywała ta sama stopa 2,45%, a różnica wynikała wyłącznie z podstawy wymiaru.
Artykuł nie stanowi porady inwestycyjnej lub finansowej.
