Poprawna pisownia jest tylko jedna: „budżet”. Nie istnieje drugi wariant ortograficzny tego słowa. Wątpliwości dotyczą najczęściej nie zapisu, lecz wymowy.
Jak poprawnie pisać słowo „budżet”?
Słowo budżet zapisujemy przez „dż” oraz „ż” po spółgłosce. Jest to utrwalona forma zapożyczona, dlatego nie stosuje się tu reguły, według której po spółgłosce zwykle piszemy „sz”. Formy z innym zapisem są błędne.
Najważniejsze zasady można ująć krótko:
- Poprawna forma – budżet.
- Odmiana – budżetu, budżetowi, o budżecie.
- Wyrażenie pospolite – budżet państwa zapisujemy małymi literami.
- Nazwa instytucji – wielkie litery stosujemy tylko wtedy, gdy wyrażenie jest częścią oficjalnej nazwy własnej, na przykład Skarb Państwa.
Dlatego zdanie „Rząd przyjął projekt budżetu państwa” jest zapisane poprawnie. Forma „Budżet Państwa” byłaby właściwa tylko w szczególnym przypadku, gdy stanowiłaby element konkretnej nazwy własnej, a nie określenie planu dochodów i wydatków państwa.
Jak wymawiać słowo „budżet”?
Pisownia „dż” nie oznacza, że cały dwuznak należy wymawiać tak jak w słowie „dżem”. W tradycyjnej wymowie głoski rozdzielają się na d-ż, czyli mówimy „bud-żet”. Dopuszczana jest także wymowa z zespolonym „dż” i następującym po nim „ż”.
Ta specyficzna wymowa wiąże się z historią zapożyczenia. Słowo trafiło do polszczyzny za pośrednictwem języka francuskiego, a nie bezpośrednio z angielskiego. W języku angielskim zapis budget byłby wymawiany inaczej, z jedną głoską odpowiadającą polskiemu „dż”.
Najkrócej: piszemy zawsze „budżet”, a w wymowie rozróżniamy ten wyraz od „dżemu”, w którym dwuznak „dż” pozostaje niepodzielny.
