Zasiłek dla bezrobotnych przysługuje standardowo przez 180 dni. W określonych sytuacjach ustawowych okres wypłaty wynosi 365 dni. O tym, który wariant dotyczy danej osoby, decydują przede wszystkim jej sytuacja osobista, rodzinna, wiek i niepełnosprawność, a nie sama stopa bezrobocia w powiecie.
W skrócie: 180 dni to podstawowy okres pobierania świadczenia, a 365 dni dotyczy wskazanych w ustawie grup osób. Rejestracja w Powiatowym Urzędzie Pracy jest konieczna, aby urząd mógł ustalić prawo do zasiłku.
Ile czasu przysługuje zasiłek dla bezrobotnych?
Prawo do zasiłku dla bezrobotnych, potocznie nazywanego kuroniówką, powstaje po rejestracji w urzędzie pracy i spełnieniu ustawowych warunków. Podstawowy okres pobierania świadczenia wynosi 180 dni, czyli około sześciu miesięcy.
Wydłużony okres wynosi 365 dni. Dotyczy osób należących do grup wskazanych w ustawie o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Obecne zasady koncentrują się na indywidualnej sytuacji bezrobotnego, a nie na dawnym kryterium stopy bezrobocia w miejscu zamieszkania.
Kto może pobierać zasiłek przez 365 dni?
Dłuższy okres wypłaty przysługuje między innymi osobom, które spełniają jeden z poniższych warunków:
- mają orzeczenie o niepełnosprawności;
- ukończyły 50 lat i mają co najmniej 20-letni okres uprawniający do zasiłku;
- są członkami rodziny wielodzietnej posiadającej ważną Kartę Dużej Rodziny;
- samotnie wychowują co najmniej jedno dziecko do 18. roku życia albo dziecko z niepełnosprawnością do 24. roku życia, które kontynuuje naukę i ma wymagane orzeczenie;
- mają na utrzymaniu dziecko w ustawowym wieku, a ich bezrobotny małżonek utracił prawo do zasiłku z powodu wyczerpania okresu jego pobierania po nabyciu prawa do świadczenia przez tę osobę.
W przypadku osoby po 50. roku życia liczy się nie tylko wiek, ale także co najmniej 20-letni staż uwzględniany przy ustalaniu prawa do świadczenia. Staż pracy może obejmować nie tylko zatrudnienie na etacie, lecz także niektóre okresy działalności, pracy na umowach cywilnoprawnych, urlopu wychowawczego czy służby, jeśli spełniają warunki określone w przepisach.
| Okres zasiłku | Kto jest uprawniony? | Co trzeba sprawdzić? |
|---|---|---|
| 180 dni | Osoba spełniająca ogólne warunki nabycia prawa do świadczenia | Rejestrację w PUP, wymagany staż i podstawę składek |
| 365 dni | Osoba należąca do ustawowo wskazanej grupy, na przykład osoba z niepełnosprawnością lub samotny rodzic | Wiek, staż, orzeczenie, Kartę Dużej Rodziny albo sytuację rodzinną |
Niezależnie od długości wypłaty trzeba spełnić podstawowy warunek stażowy. Co do zasady w ciągu 18 miesięcy poprzedzających rejestrację należy wykazać co najmniej 365 dni okresów, od których istniał obowiązek opłacania składek na Fundusz Pracy, zwykle przy podstawie wynoszącej co najmniej minimalne wynagrodzenie.
Czy 90 dni oczekiwania skraca okres zasiłku?
Tak. Okres wyczekiwania nie jest dodatkowym czasem po zakończeniu zasiłku. Jeżeli przepisy przewidują 90 dni oczekiwania, świadczenie nie jest wypłacane w tym okresie, a czas ten pomniejsza okres, przez który można faktycznie pobierać zasiłek.
Przykładowo osoba, której przysługuje zasiłek przez 180 dni, może w określonej sytuacji otrzymywać go przez krótszy czas, jeżeli pierwsze 90 dni po rejestracji stanowi okres, w którym świadczenie nie przysługuje. W praktyce może to oznaczać, że po upływie karencji pozostanie mniej dni wypłat.
90-dniowe odroczenie może wystąpić między innymi po rozwiązaniu ostatniego stosunku pracy za porozumieniem stron, jeżeli nie zachodzi ustawowy wyjątek. Podobne skutki mogą wiązać się z zawieszeniem działalności gospodarczej albo niektórymi przypadkami odmowy lub przerwania formy pomocy oferowanej przez urząd pracy.
Karencji nie stosuje się w każdej sytuacji. Wyjątkiem może być między innymi rozwiązanie umowy z powodu upadłości lub likwidacji pracodawcy, redukcji zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy albo zmiany miejsca zamieszkania. Znaczenie ma także sposób zakończenia zatrudnienia i dokumenty przedstawione w urzędzie.
Jak zabezpieczyć prawo do zasiłku?
Rejestrację należy przeprowadzić w Powiatowym Urzędzie Pracy właściwym dla miejsca zamieszkania. Można zrobić to osobiście albo elektronicznie, jeśli dana osoba spełnia wymagania dotyczące rejestracji online. Do ustalenia prawa do świadczenia zwykle potrzebne są:
- dowód osobisty albo inny dokument potwierdzający tożsamość;
- świadectwa pracy i dokumenty potwierdzające okresy zatrudnienia;
- dyplomy, świadectwa szkolne i dokumenty dotyczące kwalifikacji;
- dokumenty potwierdzające opłacanie składek przy umowach cywilnoprawnych lub działalności gospodarczej;
- orzeczenie o niepełnosprawności albo dokumenty dotyczące sytuacji rodzinnej, jeśli mają wpływ na 365-dniowy okres wypłaty.
Do prawa do świadczenia można doprowadzić dopiero po weryfikacji dokumentów przez urząd. Dlatego rejestracja powinna nastąpić możliwie szybko po ustaniu zatrudnienia, a przy wątpliwościach dotyczących stażu, trybu rozwiązania umowy lub sytuacji rodzinnej najlepiej zwrócić się bezpośrednio do właściwego PUP.
Najważniejsza zasada jest prosta: zasiłek przysługuje przez 180 dni, a 365 dni tylko wtedy, gdy bezrobotny spełnia dodatkowe kryteria ustawowe. Okres ten może zostać skrócony przez karencję, odmowę przyjęcia określonej formy pomocy lub inne ustawowe okresy, za które świadczenie nie przysługuje.
Artykuł ma charakter informacyjny. Ostateczną decyzję dotyczącą prawa do zasiłku, długości jego pobierania i zastosowania okresu wyczekiwania wydaje właściwy Powiatowy Urząd Pracy na podstawie aktualnych przepisów i dokumentów przedstawionych przez osobę bezrobotną.
