Zasiłek opiekuńczy przysługuje maksymalnie przez 60 dni w roku kalendarzowym na opiekę nad dziećmi, 30 dni na niektóre dzieci z niepełnosprawnością oraz 14 dni na innych członków rodziny. Limity 30 i 14 dni mieszczą się w odpowiedniej rocznej puli, a nie są dodatkowymi dniami ponad limit.
Ile dni zasiłku opiekuńczego przysługuje?
| Rodzaj opieki | Limit dni w roku kalendarzowym |
|---|---|
| Zdrowe dziecko do ukończenia 8 lat albo chore dziecko do ukończenia 14 lat | 60 dni |
| Dziecko z niepełnosprawnością w określonych sytuacjach, zwykle w wieku od 8 do 18 lat | 30 dni |
| Dziecko powyżej 14 lat albo inny chory członek rodziny | 14 dni |
Limit 60 dni jest łączny dla wszystkich dzieci w rodzinie. Nie zwiększa się wraz z liczbą dzieci ani osób uprawnionych do zasiłku. Jeżeli wykorzystano część tego limitu na chore dziecko, pozostała pula obejmuje także inne sytuacje objęte limitem dla dzieci.
Limit 30 dni dotyczy między innymi opieki nad chorym dzieckiem z odpowiednim orzeczeniem o niepełnosprawności po ukończeniu 14 lat oraz opieki nad dzieckiem z niepełnosprawnością do ukończenia 18 lat, gdy stały opiekun nie może zapewnić opieki z powodu choroby, porodu lub pobytu w szpitalu. Limit 14 dni obejmuje opiekę nad dzieckiem powyżej 14 lat oraz innym chorym członkiem rodziny.
Kiedy można otrzymać zasiłek?
Zasiłek opiekuńczy jest świadczeniem z ubezpieczenia chorobowego. Przysługuje osobie ubezpieczonej, która musi osobiście sprawować opiekę i z tego powodu nie może wykonywać pracy. Dotyczy między innymi pracowników, zleceniobiorców objętych ubezpieczeniem chorobowym oraz przedsiębiorców opłacających dobrowolną składkę chorobową.
Najczęstsze sytuacje uprawniające do świadczenia to:
- Opieka nad zdrowym dzieckiem do 8 lat w razie nieprzewidzianego zamknięcia żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola lub szkoły albo choroby niani.
- Opieka nad zdrowym dzieckiem do 8 lat, gdy rodzic stale sprawujący opiekę nie może jej zapewnić z powodu porodu, choroby lub pobytu w szpitalu.
- Opieka nad chorym dzieckiem do 14 lat.
- Opieka nad dzieckiem z niepełnosprawnością do 18 lat w sytuacjach określonych w przepisach.
- Opieka nad chorym małżonkiem, rodzicem, teściami, dziadkami, wnukami, rodzeństwem albo dzieckiem powyżej 14 lat.
W przypadku innego członka rodziny, a także dziecka powyżej 14 lat, co do zasady wymagane jest pozostawanie we wspólnym gospodarstwie domowym w okresie opieki.
Czy weekendy wliczają się do limitu?
Tak. Zasiłek opiekuńczy liczy się w dniach kalendarzowych, a nie roboczych. Do limitu wchodzą więc soboty, niedziele i dni ustawowo wolne od pracy, jeżeli są objęte okresem opieki wskazanym w dokumentach.
Przykładowo zwolnienie od piątku do poniedziałku oznacza wykorzystanie czterech dni z rocznego limitu, nawet gdy pracownik miał zaplanowaną pracę tylko w piątek i poniedziałek. Niewykorzystane dni z danego roku nie przechodzą na kolejny rok kalendarzowy.
Świadczenie co do zasady nie przysługuje, jeżeli w gospodarstwie domowym znajduje się inna osoba mogąca zapewnić opiekę. Wyjątek dotyczy opieki nad chorym dzieckiem do ukończenia 2 lat. W tej sytuacji obecność innego domownika nie wyklucza prawa do zasiłku.
Nie należy mylić zasiłku opiekuńczego z urlopem opiekuńczym z Kodeksu pracy. Zasiłek jest świadczeniem z ubezpieczenia chorobowego i zwykle wiąże się ze zwolnieniem lekarskim. Urlop opiekuńczy to odrębne, bezpłatne uprawnienie pracownicze w wymiarze 5 dni w roku.
Jakie dokumenty są potrzebne?
Do uzyskania zasiłku potrzebne są przede wszystkim:
- Z-15A – gdy opieka dotyczy dziecka.
- Z-15B – gdy opieka dotyczy chorego członka rodziny.
- e-ZLA – gdy podstawą opieki jest choroba dziecka lub członka rodziny.
- Oświadczenie lub dokument potwierdzający okoliczności opieki, w tym brak innej osoby mogącej zapewnić opiekę, gdy jest wymagany.
Dokumenty składa się do ZUS albo pracodawcy, jeżeli jest on płatnikiem zasiłków. Wysokość świadczenia wynosi co do zasady 80% podstawy wymiaru zasiłku. Za dany okres zasiłek może otrzymać tylko jeden z rodziców.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W indywidualnej sprawie sprawdź aktualne informacje w ZUS lub skonsultuj się ze specjalistą.