W 2026 roku preferencyjny ZUS wynosi 456,18 zł miesięcznie z dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym albo 420,86 zł bez tej składki. Kwoty dotyczą wyłącznie ubezpieczeń społecznych. Składkę zdrowotną opłaca się osobno, niezależnie od korzystania z ulgi.
Ile wynosi preferencyjny ZUS w 2026 roku?
Minimalna podstawa wymiaru składek wynosi 1 441,80 zł, czyli 30% minimalnego wynagrodzenia za pracę wynoszącego w 2026 roku 4 806 zł. Przy założeniu stawki wypadkowej 1,67% miesięczne składki wyglądają następująco:
| Ubezpieczenie | Stawka | Kwota |
|---|---|---|
| Emerytalne | 19,52% | 281,44 zł |
| Rentowe | 8,00% | 115,34 zł |
| Wypadkowe | 1,67% | 24,08 zł |
| Chorobowe | 2,45%, dobrowolne | 35,32 zł |
| Razem z chorobowym | – | 456,18 zł |
| Razem bez chorobowego | – | 420,86 zł |
Stawka wypadkowa 1,67% dotyczy płatników zgłaszających do ubezpieczenia nie więcej niż 9 osób. W innych przypadkach może być ustalana na innym poziomie, dlatego końcowa kwota składek może się różnić.
Kto może skorzystać z preferencyjnego ZUS?
Preferencyjne składki są przeznaczone dla osób rozpoczynających działalność albo wracających do niej po odpowiednio długiej przerwie. Podstawowe warunki są następujące:
- W ciągu poprzednich 60 miesięcy kalendarzowych nie można było prowadzić pozarolniczej działalności gospodarczej.
- W ramach firmy nie można wykonywać na rzecz byłego pracodawcy tych samych czynności, które wykonywało się dla niego jako pracownik w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym.
- Nie można należeć do grup wyłączonych z ulgi, między innymi wspólników określonych spółek, osób wykonujących wolny zawód oraz osób prowadzących działalność twórczą lub artystyczną w rozumieniu właściwych przepisów.
- Nie można prowadzić publicznej lub niepublicznej szkoły, placówki wychowania przedszkolnego ani ich zespołu.
Preferencyjny ZUS można opłacać maksymalnie przez 24 pełne miesiące kalendarzowe. Okres ten nie obejmuje wcześniejszej Ulgi na start. Jeżeli przedsiębiorca korzysta najpierw z Ulgi na start przez 6 miesięcy, a następnie spełnia warunki preferencji, niższe obciążenia mogą łącznie trwać do 30 miesięcy.
Zawieszenie działalności nie zatrzymuje biegu tego terminu. Miesiące zawieszenia wliczają się do 24-miesięcznego limitu.
Jak zgłosić preferencyjny ZUS?
Formalności zależą od tego, czy przedsiębiorca przechodzi na preferencję od razu, czy kończy wcześniej korzystanie z Ulgi na start:
- Rozpoczęcie korzystania z ulgi – złóż formularz ZUS ZUA z kodem tytułu ubezpieczenia zaczynającym się od 05 70, a w przypadku osoby z ustalonym prawem do renty od 05 72.
- Przejście po Uldze na start – wyrejestruj dotychczasowy tytuł na formularzu ZUS ZWUA, a następnie zgłoś się na ZUS ZUA z właściwym kodem preferencyjnym.
- Zakończenie preferencji – złóż ZUS ZWUA z kodem przyczyny wyrejestrowania 600, oznaczającym inną przyczynę wyrejestrowania.
- Termin – dokumenty trzeba złożyć w ciągu 7 dni od dnia powstania obowiązku ubezpieczeń albo od zmiany tytułu ubezpieczenia.
Składka zdrowotna a preferencyjny ZUS
Preferencyjny ZUS obejmuje tylko składki społeczne: emerytalną, rentową, wypadkową oraz dobrowolną chorobową. Składka zdrowotna nie jest objęta ulgą i trzeba ją opłacać niezależnie od preferencji. Jej wysokość zależy między innymi od wybranej formy opodatkowania i zasad ustalania podstawy zdrowotnej.
Po upływie 24 miesięcy przedsiębiorca przechodzi na standardowe składki albo, jeśli spełnia odrębne warunki, może sprawdzić możliwość skorzystania z Małego ZUS Plus. Niższa podstawa składek społecznych oznacza także niższe podstawy przyszłych świadczeń, takich jak emerytura czy zasiłek chorobowy.
Artykuł nie stanowi porady finansowej ani prawnej. Przepisy i wysokość składek mogą się zmieniać, dlatego w razie wątpliwości warto potwierdzić swoją sytuację w ZUS lub u specjalisty.
