Jak sprawdzić, czy ktoś wziął na mnie kredyt?

Najpierw sprawdź raport w Biurze Informacji Kredytowej (BIK), a następnie raporty BIG, KRD i ERIF. Jeśli znajdziesz nieznane zobowiązanie, od razu zastrzeż PESEL w aplikacji mObywatel, zastrzeż dowód osobisty, zawiadom Policję i poinformuj bank lub firmę pożyczkową. Część tych informacji możesz uzyskać bezpłatnie, choć darmowa kopia danych nie zawsze wygląda tak przejrzyście jak płatny raport.

Kiedy podejrzewać wyłudzenie kredytu?

Nieznany kredyt nie zawsze wychodzi na jaw od razu. Pierwszym sygnałem może być pismo, telefon albo wiadomość dotycząca zobowiązania, którego nigdy nie zaciągałeś. Sprawdź swoją sytuację, jeśli zauważysz:

• pismo z banku, firmy pożyczkowej lub windykacji w sprawie nieznanego długu,
• SMS albo e-mail o przyznaniu kredytu, pożyczki lub zakupie na raty, którego nie składałeś,
• odmowę zakupów ratalnych mimo braku własnych zaległości,
• nieznane transakcje, przelewy lub wypłaty na rachunku bankowym.

Nie klikaj w link z podejrzanej wiadomości i nie oddzwaniaj na numer podany w SMS-ie. Skontaktuj się z instytucją przez numer z jej oficjalnej strony internetowej. Oszuści wykorzystują między innymi phishing, wycieki danych, fałszywe formularze i zdalny dostęp do urządzenia.

Gdzie sprawdzić, czy ktoś wziął na Ciebie kredyt?

Najważniejsze źródło informacji o kredytach bankowych stanowi BIK, czyli Biuro Informacji Kredytowej. Trafiają tam dane o kredytach, pożyczkach, kartach, limitach i zakupach ratalnych przekazywane przez banki, SKOK-i oraz część firm pożyczkowych. Pożyczki pozabankowe mogą być widoczne także w biurach informacji gospodarczej.

W przypadku BIK możesz wybrać płatny raport albo bezpłatną kopię danych. Kopia danych pozwala sprawdzić, jakie informacje są przetwarzane na Twój temat. Wynika to z art. 15 RODO, ale dokument może być mniej czytelny i mniej rozbudowany niż raport komercyjny. Płatny raport bywa wygodniejszy do szybkiej analizy, jednak nie jest konieczny do samego wykrycia nieznanego zobowiązania. Aktualne ceny usług sprawdź bezpośrednio w serwisie danej instytucji.

Sprawdzanie własnych danych nie obniża oceny punktowej BIK. Jeśli chcesz otrzymać kopię danych z BIK, załóż i zweryfikuj konto w serwisie, a następnie złóż wniosek o udostępnienie kopii danych zgodnie z art. 15 RODO. W raporcie zwróć uwagę na aktywne i zamknięte zobowiązania, zapytania kredytowe, daty zawarcia umów oraz dane instytucji, która przekazała informację.

Żaden pojedynczy rejestr nie daje pełnej gwarancji wykrycia każdej pożyczki. Nie wszystkie firmy przekazują dane do tych samych baz, dlatego przy podejrzeniu oszustwa sprawdź BIK oraz kilka biur informacji gospodarczej.

Co zrobić po wykryciu nieznanego zobowiązania?

Nie uznawaj długu tylko dlatego, że otrzymałeś wezwanie do zapłaty. Najpierw zabezpiecz swoje dane i dokumenty, a potem formalnie zakwestionuj zobowiązanie.

1. Zastrzeż PESEL – zrób to w aplikacji mObywatel, serwisie rządowym albo w urzędzie. To najszybszy krok prewencyjny, który ogranicza możliwość wykorzystania numeru przy zawieraniu kolejnych umów przez podmioty objęte systemem zastrzegania.
2. Zastrzeż dowód osobisty – skontaktuj się z bankiem, urzędem gminy lub użyj dostępnej ścieżki elektronicznej. Jeśli dokument został skradziony albo zgubiony, zgłoś ten fakt także właściwym służbom.
3. Zawiadom Policję – opisz kradzież danych i nieznane zobowiązanie. Zabierz raporty, korespondencję, historię rachunku, wezwania do zapłaty i inne dowody. Potwierdzenie zgłoszenia może być potrzebne podczas wyjaśniania sprawy z bankiem lub pożyczkodawcą.
4. Poinformuj bank albo firmę pożyczkową – napisz, że nie zawierałeś umowy i kwestionujesz zobowiązanie. Zażądaj kopii dokumentów, sposobu weryfikacji tożsamości oraz informacji o rachunku, na który wypłacono środki. Złóż reklamację lub sprzeciw w formie, która pozwoli potwierdzić datę doręczenia.

Nie poprzestawaj na samym zgłoszeniu na Policję. Postępowanie karne nie usuwa automatycznie długu ani wpisu w bazie. Równolegle trzeba zawiadomić instytucję finansową i zakwestionować informacje przekazane do BIK lub BIG. Jeżeli sprawa trafi do sądu, nie ignoruj korespondencji. W bardziej złożonych przypadkach, na przykład przy podpisie podrobionym przez oszusta, może być potrzebna pomoc prawnika i opinia biegłego.

Jeżeli pieniądze właśnie wypłynęły z Twojego rachunku albo przekazałeś oszustowi dostęp do bankowości, natychmiast zadzwoń do banku z oficjalnego numeru. Poproś o blokadę rachunku, przelewów i dostępu do bankowości, a następnie zmień hasła na bezpiecznym urządzeniu.

Jak chronić się przed kolejnym wyłudzeniem?

Po wyjaśnieniu sprawy zostaw aktywne zabezpieczenia, których nie potrzebujesz czasowo wyłączać. Pomagają w tym następujące zasady:

• Nie wysyłaj zdjęcia dowodu osobistego nieznanej osobie ani firmie, której nie potrafisz zweryfikować.
• Nie klikaj w linki z wiadomości nakłaniających do dopłaty, potwierdzenia danych lub odblokowania konta.
• Włącz alerty BIK, jeśli chcesz otrzymywać informacje o nowych zapytaniach lub zobowiązaniach.
• Stosuj długie, unikalne hasła i uwierzytelnianie wieloskładnikowe w bankowości oraz poczcie elektronicznej.
• Nie instaluj programów do zdalnej obsługi urządzenia na polecenie osoby dzwoniącej z banku lub urzędu.

Najprostsza ścieżka wygląda tak: sprawdź BIK i biura informacji gospodarczej, zabezpiecz PESEL oraz dowód, zgłoś sprawę Policji i zakwestionuj umowę u kredytodawcy. Zachowuj potwierdzenia, numery zgłoszeń i całą korespondencję, ponieważ mogą mieć znaczenie przy dalszym wyjaśnianiu zobowiązania.

Artykuł nie stanowi porady inwestycyjnej lub finansowej.