Formularz Z-10 składasz, gdy niezdolność do pracy powstała po ustaniu zatrudnienia lub innego tytułu ubezpieczenia chorobowego. To oświadczenie uzupełniające, a nie sam wniosek o zasiłek. Najważniejsze jest prawidłowe wpisanie daty ustania ubezpieczenia oraz rzetelne wskazanie, czy po zakończeniu pracy miałeś inne źródło zarobku lub ubezpieczenia.
Co przygotować przed wypełnieniem Z-10?
Zgromadź dane, które pozwolą przepisać informacje bez zgadywania. Szczególnie ważne są dokumenty potwierdzające zakończenie poprzedniego ubezpieczenia i okres choroby:
- świadectwo pracy albo dokument potwierdzający zakończenie innego tytułu ubezpieczenia
- e-ZLA z datami początku i końca niezdolności do pracy
- dane byłego płatnika składek, w tym nazwę oraz NIP, jeśli go znasz
- numer rachunku bankowego, jeżeli zasiłek ma być wypłacony na konto
- dowód osobisty lub inny dokument tożsamości, potrzebny do sprawdzenia danych
Korzystaj z aktualnej wersji formularza pobranej z serwisu ZUS lub dostępnej na PUE/eZUS. Jeżeli wypełniasz plik PDF na komputerze, zapisz go na urządzeniu i otwórz w programie Adobe Reader albo Adobe Acrobat. Przeglądarka internetowa może nie zapewniać prawidłowej walidacji pól.
Jak wypełnić Z-10 krok po kroku?
- Wpisz dane ubezpieczonego. Podaj nazwisko, imię, datę urodzenia i numer PESEL. Jeśli nie masz numeru PESEL, wpisz serię i numer dokumentu tożsamości zgodnie z właściwym polem formularza.
- Uzupełnij adres. Wpisz aktualny adres zamieszkania oraz dane kontaktowe. Adres powinien umożliwiać odbiór korespondencji z ZUS. Numer telefonu i adres e-mail ułatwiają wyjaśnienie braków, choć nie zawsze są wymagane.
- Podaj dane byłego płatnika składek. Najczęściej będzie to były pracodawca. Wpisz jego pełną nazwę, adres oraz NIP lub REGON, jeżeli te dane są dostępne. Zaznacz także właściwy rodzaj tytułu ubezpieczenia, na przykład pracownik albo zleceniobiorca.
- Wpisz datę ustania ubezpieczenia. Przepisz ją ze świadectwa pracy, dokumentu potwierdzającego zakończenie umowy albo informacji o wyrejestrowaniu z ubezpieczeń. Nie wpisuj daty zakończenia zwolnienia lekarskiego. Jeśli umowa ustała 31 maja, właśnie 31 maja jest datą ustania ubezpieczenia, nawet gdy e-ZLA zaczyna się kilka dni później.
- Podaj okres niezdolności do pracy. Wpisz daty zgodne z e-ZLA. Jeżeli zwolnień było kilka, uwzględnij poszczególne okresy zgodnie z układem formularza. Zaznacz też, czy niezdolność do pracy powstała przed ustaniem ubezpieczenia, czy po nim.
- Odpowiedz na pytania dotyczące okoliczności choroby. Zaznacz właściwe odpowiedzi dotyczące między innymi wypadku przy pracy, wypadku w drodze do pracy lub z pracy, choroby zawodowej albo innych szczególnych okoliczności. Jeżeli takie zdarzenie miało miejsce, mogą być potrzebne dodatkowe dokumenty, na przykład protokół powypadkowy lub karta wypadku.
- Wypełnij oświadczenia o pracy i innych tytułach ubezpieczenia. Wskaż, czy po ustaniu poprzedniego zatrudnienia podjąłeś inną pracę, zawarłeś umowę zlecenia, rozpocząłeś działalność albo miałeś inny tytuł do ubezpieczenia. Nie pomijaj informacji tylko dlatego, że praca trwała krótko.
- Wskaż sposób wypłaty i podpisz formularz. Przy wypłacie na konto wpisz numer rachunku zgodnie z układem pól. Przy wersji papierowej złóż własnoręczny podpis i wpisz datę. Wniosek elektroniczny podpisuje się metodą dostępną na PUE/eZUS, na przykład profilem zaufanym, podpisem kwalifikowanym, e-dowodem albo profilem PUE/eZUS.
Ostrzeżenie: podpisując Z-10, potwierdzasz zgodność oświadczeń ze stanem faktycznym. Podanie nieprawdziwych informacji o pracy, dochodach lub innym ubezpieczeniu może skutkować odmową wypłaty świadczenia, koniecznością zwrotu nienależnie pobranego zasiłku, a także odpowiedzialnością za fałszywe oświadczenie. Jeśli nie masz pewności, jak zakwalifikować konkretną umowę lub aktywność zarobkową, nie pomijaj jej. Opisz sytuację i dołącz wyjaśnienie.
Najczęstsze błędy przy wypełnianiu Z-10
| Błąd | Skutek | Rozwiązanie |
|---|---|---|
| Wpisanie daty końca zwolnienia zamiast daty ustania ubezpieczenia | Wezwanie do wyjaśnień, opóźnienie albo odmowa świadczenia | Sprawdź datę w świadectwie pracy lub innym dokumencie potwierdzającym zakończenie ubezpieczenia |
| Pominięcie nowej pracy, zlecenia lub działalności | Nieprawidłowa ocena prawa do zasiłku i ryzyko odpowiedzialności za fałszywe oświadczenie | Wskaż każdy nowy tytuł i opisz okres jego trwania |
| Nieaktualny adres korespondencyjny | Brak skutecznego kontaktu z ZUS i opóźnienie postępowania | Podaj adres, pod którym rzeczywiście odbierasz korespondencję |
| Brak podpisu lub numeru rachunku | Konieczność uzupełnienia dokumentu albo wypłata w innej formie | Sprawdź podpis i wpisz rachunek, jeśli wybierasz przelew |
Gdzie złożyć formularz Z-10?
Z-10 możesz dostarczyć elektronicznie albo papierowo. Dostępne są następujące sposoby:
- PUE/eZUS – zaloguj się, wybierz usługę dotyczącą złożenia dokumentu Z-10, uzupełnij formularz, podpisz go elektronicznie i wyślij do ZUS
- poczta – wydrukuj i podpisz formularz, a następnie wyślij go do właściwej jednostki ZUS, najlepiej przesyłką pozwalającą potwierdzić nadanie
- wizyta osobista – złóż dokument w placówce ZUS właściwej dla miejsca zamieszkania albo w innej placówce, która przekaże go do właściwej jednostki
- pełnomocnik – jeżeli dokument składa za Ciebie inna osoba, przygotuj pełnomocnictwo, na przykład na formularzu ZUS PEL
Z-10 nie zastępuje dokumentu będącego wnioskiem o wypłatę zasiłku, na przykład ZAS-53, jeśli w danej sprawie jest on wymagany. Roszczenie o wypłatę zasiłku co do zasady przedawnia się po 6 miesiącach od ostatniego dnia okresu, za który świadczenie przysługuje. ZUS wypłaca zasiłek niezwłocznie, nie później niż w ciągu 30 dni od złożenia dokumentów niezbędnych do ustalenia prawa do świadczenia.
Sprawdzenie przed wysłaniem
Przed złożeniem formularza sprawdź, czy:
- wpisano poprawny PESEL albo dane dokumentu tożsamości
- podano dane i NIP byłego płatnika składek
- data ustania ubezpieczenia zgadza się ze świadectwem pracy lub innym dokumentem
- okres niezdolności do pracy odpowiada danym z e-ZLA
- ujawniono każdą nową pracę, umowę lub inny tytuł ubezpieczenia
- formularz zawiera datę i podpis oraz właściwy numer rachunku bankowego
Najwięcej problemów powoduje pomylenie daty ustania ubezpieczenia z datą zakończenia choroby. Sprawdzenie tej jednej rubryki oraz pełne ujawnienie innych tytułów ubezpieczenia ogranicza ryzyko wezwania do poprawy.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W przypadku nietypowej sytuacji lub odmowy wypłaty świadczenia skonsultuj sprawę z ZUS albo specjalistą.
