Jak zmienia się harmonogram spłaty kredytu z ratami malejącymi?

Kredyt hipoteczny spłaca się zwykle przez 25-30 lat, więc sposób rozłożenia rat wpływa na domowy budżet przez kilkaset miesięcy. Przy ratach malejących pierwsza płatność jest najwyższa w całym okresie kredytowania, a każda kolejna jest nieco niższa od poprzedniej. Różnica wynika z budowy raty, w której udział odsetek z miesiąca na miesiąc maleje. Harmonogram spłaty pokazuje ten proces krok po kroku. Warto go przeanalizować przed podpisaniem umowy, ponieważ pozwala ocenić, czy wyższe obciążenie na początku spłaty jest do udźwignięcia dla domowego budżetu i ile kredytobiorca zyskuje w zamian.

Z czego składa się rata malejąca i dlaczego co miesiąc spada?

Rata malejąca składa się z dwóch części. Część kapitałowa jest stała przez cały okres kredytowania i wynika z podzielenia kwoty kredytu przez liczbę rat. Przy kredycie na 300 000 zł spłacanym przez 360 miesięcy wynosi ona 833,33 zł. Natomiast część odsetkowa zmienia się co miesiąc, ponieważ bank nalicza ją od kapitału, który pozostał do spłaty.

Każda wpłata zmniejsza zadłużenie o tę samą kwotę, więc w kolejnym miesiącu bank nalicza odsetki od niższej podstawy. Przy stałym oprocentowaniu rata spada zatem co miesiąc o równą kwotę. Inaczej przebiega spłata w systemie rat równych. Wysokość raty się tam nie zmienia, tyle że w pierwszych latach większą jej część stanowią odsetki, a kredytobiorca spłaca wolniej kapitał.

Jak wygląda harmonogram na początku, w połowie i pod koniec spłaty?

Przebieg harmonogramu dobrze widać na przykładzie kredytu w wysokości 300 000 zł, zaciągniętego na 30 lat przy stałym oprocentowaniu 5% w skali roku:

• pierwsza rata wynosi 2083,33 zł, z czego 1250 zł to odsetki,

• rata w 181. miesiącu, czyli na początku drugiej połowy okresu, wynosi 1458,33 zł, w tym 625 zł odsetek,

• ostatnia rata wynosi 836,80 zł, a odsetki stanowią w niej niespełna 3,50 zł.

Każda kolejna rata jest niższa od poprzedniej o około 3,47 zł. Rata równa przy tych samych parametrach wynosi około 1610 zł, więc w pierwszych latach rata malejąca jest wyraźnie wyższa. Obie wartości zrównują się około 138. miesiąca spłaty, czyli po mniej więcej 11,5 roku. Od tego momentu kredytobiorca płaci mniej niż przy ratach równych, a łączne odsetki wynoszą około 225 600 zł wobec około 279 800 zł w drugim wariancie kredytu.

Jak zmiana oprocentowania i nadpłata wpływają na harmonogram?

Przy oprocentowaniu zmiennym bank aktualizuje harmonogram spłaty po każdej zmianie stopy procentowej. Część kapitałowa raty pozostaje bez zmian, natomiast odsetki są naliczane od aktualnego zadłużenia według nowego oprocentowania. Oznacza to, że wzrost stopy procentowej zwiększa wysokość raty, ale nie wpływa na tempo spłaty kapitału. Z czasem skutki podwyżki stają się coraz mniej odczuwalne, ponieważ odsetki są naliczane od stopniowo malejącego zadłużenia.

Nadpłata kredytu powoduje jednorazowe zmniejszenie kapitału pozostałego do spłaty. Kredytobiorca może zazwyczaj wybrać jedno z dwóch rozwiązań:

• Skrócenie okresu kredytowania – część kapitałowa raty pozostaje na dotychczasowym poziomie, dzięki czemu kredyt zostaje spłacony wcześniej.

• Obniżenie wysokości raty – pozostały kapitał jest rozłożony na dotychczasową liczbę rat, co zmniejsza ich część kapitałową.

W obu przypadkach nadpłata ogranicza wysokość odsetek naliczanych w kolejnych miesiącach, ponieważ zmniejsza kwotę zadłużenia.

Jak sprawdzić wysokość rat malejących dla konkretnej kwoty i okresu kredytu?

Przykład liczbowy pokazuje mechanizm, ale każda oferta ma inną kwotę, okres i oprocentowanie. Własny harmonogram przygotujesz w kilka minut. Służy do tego celu kalkulator serwisu SprawdzonyEkspert.pl, w którym podajesz kwotę kredytu, roczne oprocentowanie i okres spłaty w miesiącach. Wynikiem jest zestawienie rat dla każdego miesiąca z podziałem na część kapitałową i odsetkową.

Takie zestawienie pozwala sprawdzić wysokość pierwszej raty, ustalić, kiedy miesięczne obciążenie spadnie do poziomu odpowiedniego dla domowego budżetu, oraz poznać łączną kwotę odsetek. W razie wątpliwości warto skonsultować wyniki z ekspertami kredytowymi serwisu, którzy pomagają ocenić zdolność kredytową i porównać oferty banków. Dzięki temu łatwiej podjąć świadomą decyzję o wyborze rat malejących i ocenić, czy wyższe obciążenia w początkowym okresie spłaty nie będą nadmiernym obciążeniem dla domowego budżetu.

Artykuł sponsorowany