Do zasiłku rodzinnego uprawnia przeciętny miesięczny dochód netto na osobę w rodzinie nie wyższy niż 674 zł. Jeżeli w rodzinie jest dziecko z orzeczeniem o niepełnosprawności albo o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności, limit wynosi 764 zł na osobę. Samo przekroczenie progu nie zawsze oznacza odmowę, ponieważ może zadziałać zasada „złotówka za złotówkę”.
Progi dochodowe do zasiłku rodzinnego
Kryterium dochodowe oblicza się na podstawie przeciętnego miesięcznego dochodu netto rodziny w przeliczeniu na jednego jej członka. Osoba ucząca się rozlicza dochód na zasadach określonych w przepisach o świadczeniach rodzinnych.
| Rodzaj sytuacji | Limit dochodu netto na osobę | Warunek |
|---|---|---|
| Standardowy | 674 zł | Dotyczy większości rodzin |
| Dziecko z niepełnosprawnością | 764 zł | W rodzinie jest dziecko z orzeczeniem o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniem niepełnosprawności |
| Przekroczenie limitu | Możliwe pomniejszenie świadczenia | Stosuje się zasadę „złotówka za złotówkę” |
Wyższy limit 764 zł stosuje się wtedy, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności albo orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności.
Jak oblicza się dochód do wniosku?
Podstawą jest dochód z tak zwanego roku bazowego, czyli roku kalendarzowego poprzedzającego okres zasiłkowy. Dla okresu zasiłkowego 2025/2026, trwającego od 1 listopada 2025 r. do 31 października 2026 r., bierze się pod uwagę dochody z 2024 roku.
Dochód netto oznacza kwotę po uwzględnieniu należnego podatku oraz składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, zgodnie z zasadami wynikającymi z ustawy o świadczeniach rodzinnych. Następnie dochód rodziny dzieli się przez liczbę jej członków oraz przez liczbę miesięcy, w których był osiągany, jeżeli przepisy przewidują takie rozliczenie.
Do dochodu mogą być brane pod uwagę między innymi:
- Wynagrodzenie z umowy o pracę, umowy zlecenia lub innej pracy zarobkowej.
- Dochód z działalności gospodarczej, także rozliczanej w formie ryczałtu.
- Emerytury, renty, renty rodzinne i inne świadczenia podlegające uwzględnieniu w przepisach.
- Alimenty oraz świadczenia z funduszu alimentacyjnego.
- Dochód z gospodarstwa rolnego, ustalany według liczby hektarów przeliczeniowych.
Nie każda wypłata zwiększa dochód przy ustalaniu prawa do tego świadczenia. Do dochodu rodziny co do zasady nie wlicza się między innymi:
- Świadczenia wychowawczego 800+.
- Samego zasiłku rodzinnego.
- Jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka.
- Świadczeń z pomocy społecznej, takich jak zasiłek celowy i okresowy.
Znaczenie ma także bieżąca sytuacja rodziny. Utrata dochodu, na przykład po zakończeniu zatrudnienia, może obniżyć dochód przyjmowany do wyliczeń. Z kolei uzyskanie dochodu po roku bazowym, na przykład rozpoczęcie pracy, może spowodować konieczność uwzględnienia aktualnych zarobków. Zmianę trzeba zgłosić i potwierdzić dokumentami, choć część danych urząd pozyskuje automatycznie z rejestrów publicznych.
Co oznacza zasada „złotówka za złotówkę”?
Przekroczenie limitu 674 zł albo 764 zł nie musi oznaczać całkowitej utraty świadczenia. W takim przypadku zasiłek rodzinny wraz z przysługującymi dodatkami pomniejsza się o kwotę przekroczenia dochodu.
Przykładowe wyliczenie wygląda następująco:
| Sytuacja | Dochód rodziny | Próg dochodowy | Przekroczenie | Wypłata zasiłku |
|---|---|---|---|---|
| Rodzina pięcioosobowa, bez dziecka z niepełnosprawnością | 3595 zł | 3370 zł, czyli 674 zł × 5 osób | 225 zł | 282 zł, jeśli łączna kwota świadczeń wynosi 507 zł |
| Rodzina z niewielkim przekroczeniem limitu | Limit powiększony o 30 zł | Obowiązujący limit rodziny | 30 zł | Łączna kwota świadczeń pomniejszona o 30 zł |
| Przekroczenie powodujące zbyt niską wypłatę | Dochód przekracza limit | Obowiązujący limit rodziny | Kwota przewyższająca świadczenie | Brak wypłaty, gdy należność jest niższa niż 20 zł |
Mechanizm dotyczy łącznej kwoty zasiłków rodzinnych i dodatków ustalanych dla rodziny w danym okresie zasiłkowym. Jeżeli po pomniejszeniu świadczenie wyniosłoby mniej niż 20 zł, nie jest wypłacane.
Gdzie złożyć wniosek?
Wniosek o zasiłek rodzinny składa się w urzędzie gminy, miasta, ośrodku pomocy społecznej albo centrum świadczeń właściwym dla miejsca zamieszkania. Można zrobić to także elektronicznie za pośrednictwem portalu Emp@tia.
Urząd może samodzielnie pobrać część danych o dochodach z rejestrów podatkowych, emerytalno-rentowych i ubezpieczeniowych. Wnioskodawca nadal powinien jednak zgłosić zmianę zatrudnienia, utratę dochodu, uzyskanie nowych zarobków lub inne okoliczności wpływające na prawo do świadczenia.
Najważniejsze do sprawdzenia są trzy kwestie: liczba członków rodziny, właściwy limit – 674 zł albo 764 zł – oraz to, czy po roku bazowym nastąpiła utrata lub uzyskanie dochodu.
