Wspólne rozliczenie z małżonkiem możesz złożyć zarówno na PIT-36, jak i na PIT-37. Formularz wybierasz jednak nie według tego, że rozliczacie się razem, lecz na podstawie źródła dochodów. PIT-37 dotyczy głównie etatu, zleceń i emerytur rozliczanych przez płatnika. PIT-36 wybierasz między innymi wtedy, gdy jedno z Was prowadzi działalność gospodarczą na skali podatkowej albo uzyskuje dochody wymagające samodzielnego obliczenia zaliczek.
Wspólne rozliczenie jest prawem, a nie obowiązkiem. W odpowiednim formularzu zaznaczacie wniosek o wspólne opodatkowanie, a podatek obliczacie od połowy łącznych dochodów małżonków i następnie mnożycie wynik przez dwa.
Szybkie rozróżnienie:
- PIT-37 – etat, umowa zlecenia, emerytura, renta i inne dochody, od których zaliczki pobierał płatnik.
- PIT-36 – działalność gospodarcza na zasadach ogólnych, dochody wymagające samodzielnego rozliczenia, niektóre dochody zagraniczne i inne przychody opodatkowane skalą.
Kto może rozliczyć się wspólnie z małżonkiem?
Wspólne rozliczenie jest możliwe, gdy spełniacie warunki dotyczące małżeństwa, majątku i rezydencji podatkowej. Nie musicie oboje osiągać dochodów. Z preferencji może skorzystać także małżeństwo, w którym jedna osoba nie zarabiała albo uzyskała dochód niepowodujący podatku.
Co do zasady musicie spełnić wszystkie poniższe warunki:
- pozostawaliście w związku małżeńskim do końca roku podatkowego,
- mieliście wspólność majątkową przez wymagany okres,
- podlegaliście w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu albo spełniliście warunki dotyczące rezydencji w UE, EOG lub Szwajcarii,
- uzyskiwaliście dochody rozliczane według skali podatkowej i złożyliście wniosek w PIT-36 albo PIT-37.
Małżeństwo zawarte w trakcie roku również może uprawniać do wspólnego rozliczenia za ten rok, jeżeli małżonkowie pozostawali w związku i we wspólności majątkowej do 31 grudnia. Zasada ta dotyczy rozliczeń składanych za lata objęte obowiązującymi przepisami.
Małżonkowie mieszkający poza Polską mogą skorzystać z preferencji w szczególnych przypadkach. Dotyczy to osób mających rezydencję w państwie UE, EOG albo w Szwajcarii, gdy co najmniej 75% łącznych przychodów podlega opodatkowaniu w Polsce. Miejsce rezydencji trzeba potwierdzić certyfikatem rezydencji, a urząd może żądać dokumentów dotyczących całości dochodów.
PIT-36 czy PIT-37 – który formularz wybrać?
Decyzję podejmujecie na podstawie wszystkich dochodów opodatkowanych skalą. Jeżeli dochody małżonków spełniają warunki PIT-37, możecie złożyć jeden wspólny PIT-37. Jeżeli choć jedno z Was ma źródło wymagające PIT-36, wspólne zeznanie składacie na PIT-36.
| Źródło dochodu | Właściwy formularz | Czy można rozliczyć się wspólnie? |
|---|---|---|
| Umowa o pracę, umowa zlecenia lub dzieło rozliczana przez płatnika | PIT-37 | Tak, jeśli spełniacie warunki preferencji |
| Emerytura, renta, zasiłki lub świadczenia od płatnika | PIT-37 | Tak, jeśli spełniacie warunki preferencji |
| Działalność gospodarcza na zasadach ogólnych | PIT-36 | Tak, jeśli firma jest opodatkowana skalą |
| Dochody, od których samodzielnie obliczacie zaliczki | PIT-36 | Tak, o ile są opodatkowane skalą |
| Niektóre dochody zagraniczne wymagające wykazania w Polsce | PIT-36 | Tak, po spełnieniu warunków rezydencji i opodatkowania |
Przykładowo, gdy jedna osoba pracuje na etacie, a druga prowadzi firmę opodatkowaną według skali, właściwy będzie wspólny PIT-36. Nie składacie wtedy wspólnego PIT-37 tylko dlatego, że dochody z etatu same w sobie podlegałyby temu formularzowi.
Kiedy wspólne rozliczenie obniża podatek?
Mechanizm polega na zsumowaniu dochodów po właściwych odliczeniach, podzieleniu tej kwoty przez dwa, obliczeniu podatku według skali i pomnożeniu wyniku przez dwa. Dzięki temu próg 120 000 zł oraz kwota wolna od podatku są w praktyce uwzględniane dla obojga małżonków.
Korzyść pojawia się przede wszystkim wtedy, gdy dochody są nierówne. Jeżeli jedna osoba zarabia dużo, a druga ma niski dochód albo nie ma go wcale, wspólne rozliczenie może przenieść część dochodu z opodatkowania stawką 32% do przedziału objętego stawką 12%.
Przy podobnych dochodach korzyść najczęściej nie występuje. Wspólne rozliczenie może wtedy dać taki sam podatek jak rozliczenia indywidualne, ale samo skorzystanie z tej preferencji nie powoduje automatycznie straty.
| Scenariusz | Efekt wspólnego rozliczenia | Dlaczego? |
|---|---|---|
| Jedna osoba przekracza 120 000 zł, druga zarabia znacznie mniej | Możliwy niższy podatek | Dochód po podziale może w całości lub w większej części pozostać w pierwszym progu |
| Jedna osoba ma dochód, druga nie uzyskała dochodu | Możliwy niższy podatek | Wykorzystujecie kwotę wolną i niższy próg po podziale dochodu |
| Oboje zarabiacie podobne kwoty mieszczące się w tym samym przedziale skali | Zwykle brak różnicy | Podatek liczony wspólnie daje wynik zbliżony do sumy podatków indywidualnych |
Przed złożeniem zeznania warto porównać oba warianty, szczególnie gdy występują dochody zagraniczne, działalność gospodarcza, straty albo kilka rodzajów ulg. Wspólne rozliczenie nie oznacza doliczania dochodów dzieci. To odrębne zasady, które mogą wymagać formularza PIT-36.
Co wyklucza wspólne rozliczenie?
Najczęstsze przeszkody dotyczą formy opodatkowania działalności oraz braku wspólności majątkowej:
- podatek liniowy 19% stosowany przy działalności gospodarczej lub działach specjalnych produkcji rolnej,
- ryczałt od przychodów ewidencjonowanych z działalności gospodarczej,
- karta podatkowa lub inne szczególne formy opodatkowania wskazane w przepisach,
- rozdzielność majątkowa istniejąca przez część roku albo do jego końca.
Jeżeli prowadzisz firmę na ryczałcie, nie rozliczysz się wspólnie, nawet jeśli poza działalnością masz także etat. Wyjątkiem jest prywatny najem lub dzierżawa opodatkowane ryczałtem. Takie przychody rozlicza się odrębnie, ale sam prywatny najem nie musi pozbawiać prawa do wspólnego PIT-36 albo PIT-37.
Wspólny formularz wybieracie według źródła dochodów, a nie według wysokości podatku. Najpierw ustalcie, czy potrzebujecie PIT-36 czy PIT-37, a dopiero potem zaznaczcie wspólne opodatkowanie.
Jak złożyć wspólne zeznanie?
W jednym zeznaniu wpisujecie dochody podatnika i małżonka, a następnie zaznaczacie właściwy sposób opodatkowania. Wniosek może złożyć jedno z Was. Nie trzeba dołączać osobnego pełnomocnictwa, ponieważ złożenie wniosku jest traktowane jako oświadczenie o upoważnieniu przez drugiego małżonka.
Postępujcie według następującej kolejności:
- Ustalcie, czy wszystkie dochody na skali ujmujecie w PIT-37, czy któryś z nich wymaga PIT-36.
- Sprawdźcie warunki małżeństwa, wspólności majątkowej, rezydencji i form opodatkowania.
- Zbierzcie informacje od płatników, dokumenty dotyczące działalności oraz potwierdzenia ulg i odliczeń.
- W formularzu wybierzcie wspólne rozliczenie i wpiszcie dane obojga małżonków.
- Porównajcie podatek wspólny z wariantem indywidualnym, a następnie wyślijcie zeznanie elektronicznie lub papierowo.
Wspólne zeznanie można przygotować w usłudze Twój e-PIT, przez e-Deklaracje albo w formie papierowej. Po wysłaniu elektronicznym zachowajcie Urzędowe Poświadczenie Odbioru. Jeżeli najpierw złożyliście zeznania osobno, a spełniacie warunki, możecie skorygować rozliczenie i wybrać wspólne opodatkowanie. Możliwa jest także korekta w drugą stronę.
Najprostsza decyzja wygląda więc tak: etat, zlecenie, emerytura lub renta rozliczane przez płatnika zwykle oznaczają PIT-37. Działalność na skali albo inne dochody wymagające samodzielnego rozliczenia oznaczają PIT-36. W obu przypadkach możecie zaznaczyć wspólne rozliczenie, jeśli spełniacie warunki i wybrana forma opodatkowania nie wyklucza preferencji.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady podatkowej. Przy dochodach zagranicznych, kilku formach działalności lub nietypowej sytuacji rodzinnej sposób rozliczenia warto skonsultować z doradcą podatkowym.
