PIT-37 wybierasz, gdy wszystkie dochody opodatkowane skalą podatkową zostały rozliczone przez płatnika, na przykład pracodawcę albo ZUS. PIT-36 jest potrzebny wtedy, gdy choć jeden dochód rozliczasz samodzielnie, bez pośrednictwa płatnika.
Kiedy wystarczy PIT-37?
PIT-37 jest przeznaczony dla osób, które otrzymały od płatnika dokument taki jak PIT-11, PIT-11A, PIT-40A, PIT-R albo IFT-1R. Płatnik w ciągu roku obliczał i pobierał zaliczki na podatek, a po zakończeniu roku przekazał informację o przychodach i pobranych kwotach.
Dotyczy to przede wszystkim dochodów uzyskanych w Polsce, opodatkowanych według skali podatkowej, czyli stawek 12% i 32%. PIT-37 będzie właściwy między innymi przy:
- wynagrodzeniu z umowy o pracę, stosunku służbowego lub pracy nakładczej
- umowie zleceniu albo umowie o dzieło zawartej z firmą lub instytucją
- polskiej emeryturze, rencie oraz zasiłkach z ubezpieczenia społecznego
- stypendiach, praktykach absolwenckich i świadczeniach z Funduszu Pracy
- honorariach z praw autorskich, kontraktach menedżerskich i wynagrodzeniu z tytułu zasiadania w radzie nadzorczej
Sam fakt otrzymania kilku dokumentów PIT-11 nie powoduje konieczności przejścia na PIT-36. Jeśli wszystkie dochody pochodzą od płatników i nie występuje żadna sytuacja wymagająca samodzielnego rozliczenia, nadal składasz PIT-37.
Na tym formularzu możesz także wykazać ulgi, przekazać 1,5% podatku organizacji pożytku publicznego oraz rozliczyć się wspólnie z małżonkiem albo jako osoba samotnie wychowująca dziecko, jeśli spełniasz warunki ustawowe.
Kiedy trzeba złożyć PIT-36?
PIT-36 składasz, gdy uzyskujesz dochody opodatkowane skalą podatkową, ale nie rozlicza ich za Ciebie płatnik. Formularz obejmuje również przypadki, w których obok dochodów z etatu lub zlecenia pojawia się dodatkowy przychód wymagający samodzielnego wykazania.
Najczęstsze sytuacje wymagające PIT-36 to:
- prowadzenie działalności gospodarczej opodatkowanej według skali podatkowej, także gdy działalność była zawieszona
- uzyskiwanie dochodów z zagranicy, których nie rozliczył polski płatnik, zwykle z załącznikiem PIT/ZG
- praca w Polsce dla zagranicznej firmy, która nie pobiera polskich zaliczek na podatek
- prowadzenie działalności nierejestrowanej
- wykonanie zlecenia lub dzieła dla osoby prywatnej, która nie prowadzi firmy i nie wystawia PIT-11
- sprzedaż rzeczy prywatnej przed upływem sześciu miesięcy od końca miesiąca, w którym ją nabyto
- doliczanie dochodów małoletniego dziecka, wykazywanych w załączniku PIT/M
- odliczanie straty z lat ubiegłych od dochodów opodatkowanych skalą podatkową
Przykładowo, osoba pracująca na etacie, która sprzedała prywatny rower przed upływem wymaganego terminu, wykazuje zarówno wynagrodzenie, jak i sprzedaż w PIT-36. Jeżeli rower został kupiony 10 marca, sześć miesięcy liczy się od końca marca, a termin upływa 30 września. Sprzedaż w lipcu wymaga rozliczenia w PIT-36, natomiast sprzedaż w październiku nie powoduje opodatkowania tej transakcji.
Nie należy mylić sprzedaży rzeczy ruchomych ze sprzedażą nieruchomości. Sprzedaż mieszkania lub domu przed upływem pięciu lat rozlicza się w PIT-39, a sprzedaż akcji i kryptowalut w PIT-38. Działalność na podatku liniowym rozlicza się w PIT-36L, a ryczałt, w tym najem prywatny, co do zasady w PIT-28.
PIT-36 czy PIT-37 – najważniejsze różnice
| Cecha | PIT-37 | PIT-36 |
|---|---|---|
| Płatnik | Dochody rozliczył płatnik, na przykład pracodawca lub ZUS | Co najmniej jeden dochód rozliczasz samodzielnie |
| Działalność gospodarcza | Nie prowadzisz firmy opodatkowanej skalą | Rozliczasz działalność na skali podatkowej |
| Dochody zagraniczne | Zasadniczo nie, jeśli nie ma polskiego płatnika | Tak, gdy dochód trzeba wykazać w Polsce bez pośrednictwa płatnika |
| Przykładowe załączniki | PIT/O, PIT/D i inne związane z ulgami | Także PIT/B, PIT/M lub PIT/ZG, zależnie od źródła dochodu |
Oba formularze dotyczą dochodów opodatkowanych według skali podatkowej. Różnica nie polega więc na samej stawce podatku, lecz przede wszystkim na tym, kto rozliczał zaliczki w trakcie roku i z jakiego źródła pochodził dochód.
Jak rozliczyć się wspólnie z małżonkiem?
Małżonkowie składają jedno wspólne zeznanie. Jeżeli choć jedna osoba musi wybrać PIT-36, wspólne rozliczenie również odbywa się na PIT-36. Dotyczy to na przykład sytuacji, w której jedna osoba pracuje na etacie, a druga prowadzi działalność gospodarczą opodatkowaną skalą.
Przy wspólnym rozliczeniu postępuj według następującej kolejności:
- Sprawdź osobno źródła dochodów każdego z małżonków.
- Ustal, czy którekolwiek z nich wymaga samodzielnego rozliczenia w PIT-36.
- Jeśli tak, wybierz wspólny PIT-36 i uwzględnij w nim dochody obojga małżonków.
- Sprawdź, czy forma opodatkowania działalności nie wyklucza wspólnego rozliczenia.
Działalność opodatkowana podatkiem liniowym jest wykazywana w PIT-36L, a działalność opodatkowana ryczałtem w PIT-28. Te formy mogą ograniczać możliwość wspólnego rozliczenia. Sam najem prywatny opodatkowany ryczałtem nie wyklucza go jednak automatycznie.
Najprostsza zasada wyboru jest taka: jeśli masz wyłącznie dochody z PIT-11 lub podobnych informacji od płatników, wybierz PIT-37. Jeśli choć jeden dochód uzyskałeś bez płatnika i podlega on rozliczeniu według skali, złóż PIT-36.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady podatkowej. W przypadku nietypowych źródeł dochodu lub wątpliwości dotyczących rozliczenia sprawdź aktualne informacje Ministerstwa Finansów albo skonsultuj się z doradcą podatkowym.
