W Polsce za rodzinę wielodzietną uznaje się rodzinę wychowującą co najmniej troje dzieci. Taki próg obowiązuje między innymi w kontekście ustawy o Karcie Dużej Rodziny i jest stosowany w wielu programach wsparcia. Status ten nie zależy od dochodów rodziny.
Od ilu dzieci zaczyna się rodzina wielodzietna?
Rodzina z trojgiem dzieci spełnia podstawowe kryterium wielodzietności. Oznacza to, że określenie „rodzina wielodzietna” obejmuje rodziny wychowujące troje, czworo lub większą liczbę dzieci.
Najbardziej jednoznaczne znaczenie ma ta definicja w przepisach dotyczących Karty Dużej Rodziny. Jest to ogólnopolski system uprawnień i zniżek przeznaczony dla rodzin z co najmniej trojgiem dzieci. Sam próg liczbowy nie jest uzależniony od sytuacji materialnej. Inne świadczenia mogą jednak mieć własne warunki, na przykład kryterium dochodowe albo ograniczenia dotyczące wieku dziecka.
Czy definicja wielodzietności zawsze była taka sama?
Nie. W znaczeniu historycznym za rodzinę wielodzietną często uznawano dopiero taką, w której wychowywało się sześcioro lub więcej dzieci. Współczesny próg trzech dzieci wynika ze zmian demograficznych i z rozwoju polityki rodzinnej. Przy mniejszej przeciętnej liczbie dzieci w gospodarstwach domowych rodzina z trojgiem potomstwa jest dziś wyraźnie liczniejsza od modelu dominującego.
Trzeba przy tym rozróżnić definicję prawną od potocznych określeń. W opracowaniach socjologicznych, demograficznych czy ekonomicznych zakres pojęcia może być opisywany nieco inaczej, zależnie od celu analizy. Gdy chodzi o uprawnienia państwowe, najważniejszy jest jednak ustawowy standard 3+.
Co daje status rodziny wielodzietnej?
Spełnienie kryterium co najmniej trojga dzieci może otwierać dostęp do różnych form wsparcia. Ich zakres zależy od konkretnego programu oraz od miejsca zamieszkania. Najczęściej spotykane są:
- Karta Dużej Rodziny – uprawnia do zniżek u partnerów programu, między innymi w transporcie, kulturze, sporcie i usługach.
- Zniżki na przejazdy – mogą obejmować wybrane formy transportu publicznego, zgodnie z zasadami określonymi przez organizatora lub przewoźnika.
- Ulgi podatkowe – rodzice mogą korzystać z ulgi na dzieci, której wysokość zależy między innymi od liczby dzieci i aktualnych przepisów podatkowych.
- Preferencje samorządowe – gminy mogą oferować niższe opłaty albo dodatkowe punkty w rekrutacji do żłobków, przedszkoli i innych placówek, jeśli przewidują to lokalne regulaminy.
Nie każda forma pomocy przysługuje automatycznie każdej rodzinie z trojgiem dzieci. Przed złożeniem wniosku trzeba sprawdzić warunki konkretnego świadczenia, programu lub rekrutacji. Sama odpowiedź na pytanie „rodzina wielodzietna – ile dzieci?” brzmi jednak jasno: co najmniej troje dzieci.
