Ulga abolicyjna to odliczenie od podatku dla polskich rezydentów, którzy uzyskują określone dochody za granicą rozliczane metodą odliczenia proporcjonalnego. Jej celem jest zmniejszenie różnicy między tą metodą a korzystniejszą metodą wyłączenia z progresją. Co do zasady odliczenie jest ograniczone do 1360 zł rocznie.
Kto może skorzystać z ulgi abolicyjnej?
Prawo do ulgi wynika z art. 27g ustawy o PIT. Nie przysługuje każdej osobie pracującej za granicą. Trzeba spełnić jednocześnie warunki dotyczące rezydencji podatkowej, metody rozliczenia oraz rodzaju dochodu.
Ulga jest dostępna, gdy:
- masz miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w Polsce, czyli podlegasz tu nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu
- uzyskujesz dochody poza Polską, do których stosuje się metodę odliczenia proporcjonalnego
- dochody pochodzą ze źródła objętego ulgą, na przykład ze stosunku pracy, działalności wykonywanej osobiście, działalności gospodarczej lub określonych praw autorskich
- dochody nie pochodzą z kraju lub terytorium objętego wykazem jurysdykcji stosujących szkodliwą konkurencję podatkową
Polska rezydencja podatkowa jest oceniana przede wszystkim przez pryzmat centrum interesów osobistych lub gospodarczych oraz długości pobytu w Polsce. Samo składanie zeznania podatkowego w Polsce nie oznacza jeszcze, że podatnik jest polskim rezydentem.
W praktyce do katalogu dochodów objętych ulgą mogą należeć:
- dochody z umowy o pracę, stosunku służbowego, pracy nakładczej i podobnych źródeł
- dochody z umowy zlecenia lub umowy o dzieło wykonywanych za granicą
- dochody z działalności gospodarczej opodatkowanej skalą, podatkiem liniowym albo ryczałtem, jeżeli spełnione są warunki ustawowe
- określone dochody z praw autorskich oraz działalności artystycznej, literackiej, naukowej, oświatowej lub publicystycznej
Metoda odliczenia proporcjonalnego a wyłączenie z progresją
O tym, która metoda ma zastosowanie, decyduje umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania zawarta przez Polskę z danym państwem albo przepisy stosowane w przypadku braku takiej umowy. Podatnik nie wybiera metody według własnej woli.
| Metoda | Mechanizm | Zastosowanie ulgi |
|---|---|---|
| Metoda odliczenia proporcjonalnego | Dochód zagraniczny podlega opodatkowaniu w Polsce. Od polskiego podatku można odliczyć podatek zapłacony za granicą, ale tylko do ustawowego limitu. | Ulga abolicyjna może mieć zastosowanie. |
| Metoda wyłączenia z progresją | Dochód zagraniczny jest zwolniony z podatku w Polsce, ale wpływa na stopę procentową stosowaną do dochodów krajowych. | Ulga abolicyjna co do zasady nie przysługuje. |
Różnica między metodami polega więc na tym, że przy odliczeniu proporcjonalnym zagraniczny dochód wpływa bezpośrednio na polski podatek, a przy wyłączeniu z progresją służy przede wszystkim do ustalenia stopy procentowej dla dochodów opodatkowanych w Polsce. Ulga abolicyjna ma wyrównać tę różnicę, ale tylko w zakresie przewidzianym w ustawie.
Jak obliczyć ulgę abolicyjną?
Ulga jest odliczeniem od podatku, a nie od dochodu. Jej wysokość ustala się przez porównanie podatku obliczonego według dwóch metod:
- Oblicz podatek według metody odliczenia proporcjonalnego, z uwzględnieniem odliczenia podatku zapłaconego za granicą. Otrzymasz kwotę PPO.
- Oblicz, jaki podatek wynikałby z zastosowania metody wyłączenia z progresją do tych samych dochodów. Otrzymasz kwotę PWP.
- Odejmij kwotę PWP od kwoty PPO. Różnica jest ulgą abolicyjną przed zastosowaniem limitu.
- Sprawdź, czy odliczenie mieści się w limicie 1360 zł albo czy stosuje się wyjątek dla pracy poza terytorium lądowym państw.
Wzór wygląda następująco:
ulga abolicyjna = podatek według metody odliczenia proporcjonalnego – podatek według metody wyłączenia z progresją
Jeżeli różnica wynosi na przykład 1800 zł, podatnik co do zasady odliczy maksymalnie 1360 zł. Jeżeli różnica wynosi 900 zł, odliczenie nie może przekroczyć 900 zł.
Limit 1360 zł i wyjątek dla pracy poza lądem
Od rozliczenia za 2021 rok ulga abolicyjna jest co do zasady ograniczona. Kwota odliczenia nie może przekroczyć 1360 zł rocznie. Limit dotyczy samego odliczenia, a nie wysokości dochodu uzyskanego za granicą.
Limit 1360 zł nie ma zastosowania do określonych dochodów z pracy lub usług wykonywanych poza terytorium lądowym państw.
Wyjątek może obejmować między innymi dochody z pracy najemnej, umów zlecenia i o dzieło, a także niektórych umów o zarządzanie lub kontraktów menedżerskich, jeżeli praca albo usługi są wykonywane poza terytorium lądowym państw. W praktyce znaczenie może to mieć dla marynarzy, pilotów, stewardes oraz osób pracujących na platformach wiertniczych.
Ustawa o PIT nie zawiera osobnej definicji „terytorium lądowego państw”. Ocena miejsca wykonywania pracy może więc wymagać analizy rodzaju jednostki, obszaru, na którym praca jest wykonywana, oraz zasad opodatkowania wynikających z właściwej umowy międzynarodowej. Sam fakt pracy na morzu nie przesądza automatycznie o prawie do ulgi ani o braku limitu.
Jak wykazać ulgę w zeznaniu?
Ulgę wykazuje się jako odliczenie od podatku w załączniku PIT/O, dołączanym do właściwego zeznania rocznego. W zależności od sposobu opodatkowania dochodów może to być między innymi PIT-36, PIT-36L albo PIT-28.
Dochody zagraniczne i podatek zapłacony za granicą wykazuje się również w informacji PIT/ZG, jeżeli jest ona wymagana dla danego rozliczenia. Zachowaj dokumenty potwierdzające wysokość dochodów, podatek zapłacony za granicą oraz miejsce wykonywania pracy. Przy dochodach z wielu państw albo wątpliwościach dotyczących rezydencji lub metody rozliczenia zasadna może być konsultacja z doradcą podatkowym.
Najważniejsze jest ustalenie dwóch kwestii: czy masz polską rezydencję podatkową oraz czy do danego dochodu stosuje się metodę odliczenia proporcjonalnego. Dopiero wtedy można obliczać ulgę i sprawdzać, czy obowiązuje limit 1360 zł.
Artykuł nie stanowi porady finansowej ani podatkowej. Przed złożeniem zeznania sprawdź aktualne brzmienie przepisów oraz właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.
