PIT-37 dotyczy przede wszystkim dochodów z pracy, emerytur i rent, gdy zaliczki pobierał płatnik. PIT-38 służy do rozliczenia dochodów kapitałowych, na przykład ze sprzedaży akcji, udziałów lub kryptowalut. Nie zawsze trzeba wybierać jeden formularz – jeśli w tym samym roku pracowałeś i inwestowałeś, składasz PIT-37 oraz PIT-38.
PIT-37 czy PIT-38 – najważniejsze różnice
O rodzaju deklaracji decyduje przede wszystkim źródło przychodu. W przypadku PIT-37 dane przekazuje płatnik, czyli na przykład pracodawca albo ZUS. Przy PIT-38 podatnik rozlicza przychody kapitałowe odrębnie, ustalając przychód, koszty i dochód na podstawie otrzymanych informacji oraz własnych dokumentów.
| Cecha | PIT-37 | PIT-38 |
|---|---|---|
| Źródło przychodów | Praca, umowy cywilnoprawne, emerytury, renty i inne świadczenia od płatnika | Sprzedaż papierów wartościowych, udziałów, instrumentów finansowych i walut wirtualnych |
| Kto pobiera podatek w ciągu roku? | Płatnik, na przykład pracodawca, zleceniodawca lub ZUS | Zasadniczo podatnik rozlicza zobowiązanie samodzielnie |
| Dokument pomocniczy | PIT-11, a przy świadczeniach także odpowiednia informacja od organu wypłacającego | PIT-8C, raport brokera lub biura maklerskiego oraz własne dokumenty dotyczące transakcji |
Kiedy składa się PIT-37?
PIT-37 jest przeznaczony dla osób, których dochody zostały rozliczone przez płatnika i podlegają opodatkowaniu według skali podatkowej. Płatnik w trakcie roku oblicza oraz pobiera zaliczki na podatek, a po zakończeniu roku przekazuje podatnikowi informację PIT-11.
Na podstawie PIT-11 można sprawdzić przychody, koszty uzyskania przychodów i pobrane zaliczki. W PIT-37 wykazuje się między innymi:
- dochody z umowy o pracę
- dochody z umowy zlecenia lub umowy o dzieło rozliczanej przez płatnika
- emerytury, renty i wybrane świadczenia z ZUS
- opodatkowane stypendia oraz inne przychody przekazane przez płatnika
Typowym przykładem jest pracownik, który otrzymał PIT-11 od pracodawcy i nie prowadzi działalności wymagającej samodzielnego obliczania zaliczek. Próba wykazania sprzedaży akcji lub kryptowalut w PIT-37 byłaby błędem, ponieważ te przychody należą do odrębnego źródła.
Kiedy składa się PIT-38?
PIT-38 służy do rozliczenia wybranych przychodów kapitałowych. Dotyczy przede wszystkim transakcji, w których podatnik sprzedał składnik inwestycji albo uzyskał przychód z realizacji praw wynikających z instrumentów finansowych. Dochód ustala się co do zasady jako różnicę między przychodem a udokumentowanymi kosztami.
W PIT-38 mogą pojawić się między innymi:
- przychody ze sprzedaży akcji, obligacji, udziałów i innych papierów wartościowych
- dochody z pochodnych instrumentów finansowych, takich jak opcje lub kontrakty terminowe
- przychody z objęcia udziałów lub akcji w określonych sytuacjach
- przychody z odpłatnego zbycia walut wirtualnych, czyli kryptowalut, oraz koszty ich nabycia
Podstawowym dokumentem przy inwestycjach obsługiwanych przez biuro maklerskie lub brokera jest PIT-8C. Nie każda transakcja musi jednak zostać ujęta w tym dokumencie. Jeżeli sprzedaż odbywała się bez pośrednika, podatnik powinien samodzielnie ustalić przychód i koszty na podstawie potwierdzeń transakcji, historii rachunku i innych dokumentów.
Dochody ze sprzedaży papierów wartościowych oraz walut wirtualnych są co do zasady objęte stawką 19%. Straty z tego źródła rozlicza się odrębnie, więc nie pomniejszają one dochodów wykazywanych w PIT-37.
Co zrobić, gdy masz dochody z pracy i inwestycji?
W takiej sytuacji nie wybierasz jednego formularza. Dochody z etatu, zlecenia lub emerytury wykazujesz w PIT-37, a przychody kapitałowe rozliczasz w osobnym PIT-38. Deklaracje dotyczą różnych źródeł przychodów, dlatego składa się je niezależnie od siebie.
Przykład: osoba zatrudniona na umowę o pracę otrzyma PIT-11 i na tej podstawie złoży PIT-37. Jeśli w tym samym roku sprzedała akcje albo odpłatnie zbyła kryptowaluty, składa również PIT-38. Informacje o zatrudnieniu nie zastępują danych potrzebnych do rozliczenia inwestycji.
Usługa Twój e-PIT może ułatwić przygotowanie zeznania, ale przed wysłaniem deklaracji trzeba sprawdzić, czy uwzględniono wszystkie źródła przychodu, transakcje i przysługujące odliczenia.
Najprostsza zasada jest taka: płatnik i dochody z pracy oznaczają zwykle PIT-37, a sprzedaż inwestycji lub kryptowalut – PIT-38. Jeśli wystąpiły oba rodzaje przychodów, składasz oba formularze oddzielnie.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej. W przypadku nietypowych transakcji, dochodów zagranicznych lub wątpliwości dotyczących kosztów warto sprawdzić aktualne informacje na podatki.gov.pl albo skonsultować się z doradcą podatkowym.
