Od 1 marca 2026 r. dodatek pielęgnacyjny wynosi 366,68 zł miesięcznie. To świadczenie wypłacane przez ZUS lub KRUS, najczęściej razem z emeryturą albo rentą. Potoczna nazwa „dodatek opiekuńczy” jest nieprawidłowa – właściwe określenie to dodatek pielęgnacyjny.
Osoby pobierające emeryturę lub rentę, które ukończyły 75 lat, otrzymują dodatek z urzędu, bez składania wniosku. Kwota podlega corocznej waloryzacji przeprowadzanej w marcu wraz z emeryturami i rentami.
Komu przysługuje dodatek pielęgnacyjny?
Świadczenie może otrzymać osoba mająca prawo do emerytury lub renty, która spełnia jeden z dwóch warunków:
- Ukończyła 75 lat – ZUS lub KRUS przyznaje dodatek automatycznie, bez dodatkowego wniosku i badania stanu zdrowia.
- Została uznana za całkowicie niezdolną do pracy oraz niezdolną do samodzielnej egzystencji – przed ukończeniem 75 lat trzeba złożyć wniosek i przejść postępowanie orzecznicze.
W drugim przypadku do wniosku dołącza się dokumentację medyczną oraz zaświadczenie o stanie zdrowia na formularzu OL-9, wystawione przez lekarza prowadzącego. O niezdolności do samodzielnej egzystencji orzeka lekarz orzecznik ZUS, a w określonych sytuacjach komisja lekarska.
Dodatek pielęgnacyjny a zasiłek pielęgnacyjny
Te świadczenia mają podobne nazwy, ale są przyznawane na innych zasadach i przez różne instytucje. Nie można pobierać ich jednocześnie za ten sam okres. Jeśli ktoś otrzymuje oba świadczenia, może zostać zobowiązany do zwrotu nienależnie pobranej kwoty.
| Cecha | Dodatek pielęgnacyjny | Zasiłek pielęgnacyjny |
|---|---|---|
| Organ wypłacający | ZUS lub KRUS | Gmina, urząd miasta lub MOPS |
| Główna grupa uprawnionych | Emeryci i renciści spełniający warunki ustawowe | Osoby z niepełnosprawnością należące do grup określonych w ustawie |
| Wysokość | 366,68 zł miesięcznie | 215,84 zł miesięcznie |
W praktyce trzeba ustalić, do którego świadczenia dana osoba ma prawo. Sam fakt ukończenia 75 lat nie wystarcza do otrzymania dodatku pielęgnacyjnego, jeśli osoba nie pobiera emerytury ani renty.
Kiedy dodatek pielęgnacyjny nie przysługuje?
Dodatek może nie być wypłacany w szczególności w następujących sytuacjach:
- osoba nie ma prawa do emerytury ani renty,
- nie ukończyła 75 lat i nie posiada wymaganego orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji,
- przebywa w zakładzie opiekuńczo-leczniczym albo zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym, a pobyt poza placówką nie trwa dłużej niż 2 tygodnie w miesiącu,
- pobiera jednocześnie zasiłek pielęgnacyjny z gminy.
W przypadku osób, które ukończyły 75 lat, automatyzm przyznania świadczenia nie znosi ograniczeń dotyczących pobytu w placówce opiekuńczej. Krótkotrwały pobyt w szpitalu nie jest tym samym co pobyt w zakładzie zapewniającym całodobową opiekę.
