Nie ma jednej kwoty przelewu, od której automatycznie trzeba zapłacić podatek. Sam przelew jest tylko sposobem przekazania pieniędzy. Znaczenie ma jego podstawa prawna, na przykład darowizna, pożyczka, zapłata za usługę albo przelew między własnymi rachunkami. Przelew własnych środków nie jest darowizną i nie podlega podatkowi od spadków i darowizn.
Od czego zależy podatek od przelewu?
Jeżeli pieniądze są przekazywane bez żadnego świadczenia wzajemnego, przelew może dokumentować darowiznę. Wtedy znaczenie mają stopień pokrewieństwa, łączna wartość darowizn od tej samej osoby oraz sposób zgłoszenia środków.
Inne zasady dotyczą przelewów między własnymi kontami, wypłaty wynagrodzenia, zwrotu pożyczki czy świadczeń alimentacyjnych. Regularne przekazywanie pieniędzy na utrzymanie dziecka może wynikać z obowiązku alimentacyjnego, a nie z darowizny. W razie wątpliwości liczy się rzeczywisty cel transferu, a nie sama techniczna forma operacji.
Limity darowizn dla poszczególnych grup podatkowych
Kwota wolna od podatku jest liczona od jednej osoby przekazującej pieniądze. Darowizny od tego samego darczyńcy sumuje się w okresie 5 lat, licząc od końca roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie. Aktualne limity wynoszą:
| Grupa podatkowa | Kogo obejmuje? | Kwota wolna w okresie 5 lat |
|---|---|---|
| I grupa | Najbliższa i część dalszej rodziny, między innymi małżonek, rodzice, dzieci, wnuki, rodzeństwo, teściowie | 36 120 zł |
| II grupa | Dalsza rodzina, między innymi rodzeństwo rodziców, dzieci rodzeństwa oraz małżonkowie rodzeństwa | 27 090 zł |
| III grupa | Pozostałe osoby, w tym osoby niespokrewnione | 5 733 zł |
Po przekroczeniu kwoty wolnej darowizna nie staje się automatycznie nielegalna. Może jednak powstać obowiązek podatkowy albo obowiązek złożenia właściwego zgłoszenia. Stawka podatku zależy od grupy podatkowej i wysokości nadwyżki.
Jak przekazać darowiznę najbliższej rodzinie bez podatku?
Najbliższa rodzina, określana jako grupa 0, może skorzystać z pełnego zwolnienia z podatku nawet przy bardzo wysokiej kwocie. Dotyczy to między innymi małżonka, dzieci, wnuków, rodziców, dziadków, rodzeństwa, pasierba, ojczyma i macochy.
Zwolnienie nie działa jednak automatycznie. Trzeba spełnić warunki formalne:
- Przekazanie pieniędzy przelewem na rachunek osoby obdarowanej albo przekazem pocztowym.
- Złożenie formularza SD-Z2 w urzędzie skarbowym w ciągu 6 miesięcy od otrzymania darowizny.
- Możliwość udokumentowania, kto przekazał pieniądze, komu je przekazano i kiedy nastąpił transfer.
Gotówka przekazana „do ręki” nie spełnia warunku udokumentowania darowizny przelewem. W takiej sytuacji można stracić prawo do pełnego zwolnienia, nawet gdy pieniądze pochodziły od rodzica albo dziecka.
Jeśli darowizna pochodzi od obojga rodziców, w świetle przepisów mogą to być dwie darowizny – jedna od matki i druga od ojca. Zwykle oznacza to potrzebę złożenia dwóch formularzy SD-Z2. Warto też wskazać w tytule przelewu, że środki są darowizną dla konkretnej osoby.
W przypadku darowizny dokonanej w formie aktu notarialnego zgłoszenia dokonuje notariusz. Przy zwykłym przelewie pieniędzy obowiązek dopełnienia formalności spoczywa na obdarowanym.
Co zrobić po otrzymaniu darowizny?
Jeżeli darowizna pochodzi od osoby z grupy 0 i chcesz skorzystać ze zwolnienia, postępuj w następującej kolejności:
- Odbierz środki na rachunek bankowy i zachowaj potwierdzenie przelewu.
- Ustal, kto formalnie jest darczyńcą oraz jaka kwota pochodzi od każdej osoby.
- Wypełnij osobny formularz SD-Z2 dla każdego darczyńcy, jeżeli darowizna pochodzi od kilku osób.
- Złóż formularz w urzędzie skarbowym w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania pieniędzy.
Czy przelew powyżej 15 000 euro oznacza podatek?
Nie. Kwota 15 000 euro dotyczy przepisów AML, czyli przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Banki oraz inne instytucje obowiązane monitorują transakcje i przekazują wymagane informacje do Generalnego Inspektora Informacji Finansowej (GIIF).
Przekroczenie równowartości 15 000 euro może oznaczać obowiązek rejestracji lub raportowania transakcji, ale nie powoduje automatycznego naliczenia podatku. Podatek wynika z charakteru operacji. Legalny przelew własnych oszczędności, wynagrodzenia albo środków z rachunku zagranicznego nie staje się darowizną tylko dlatego, że przekracza próg AML.
Bank może również zainteresować się transakcją poniżej tego progu, jeżeli jest nietypowa, powtarzalna albo nie pasuje do dotychczasowego sposobu korzystania z rachunku. Może wtedy poprosić o wyjaśnienie źródła pieniędzy lub dokumenty. Raport do GIIF nie jest jednak równoznaczny z kontrolą skarbową ani decyzją o podatku.
Jak opisywać przelewy?
Jasny opis ułatwia wykazanie celu transakcji. Przy większych kwotach dobrze jest zachować także umowę, potwierdzenie źródła pieniędzy lub inne dokumenty związane z przelewem:
- Wpisuj prawdziwy i konkretny cel, na przykład „darowizna dla córki” albo „zwrot pożyczki z umowy z dnia…”.
- Nie używaj żartobliwych opisów, które mogą zostać błędnie odczytane przez bank.
- Przechowuj potwierdzenia przelewów oraz dokumenty dotyczące darowizny, pożyczki lub sprzedaży.
- Nie dziel sztucznie jednej operacji na wiele mniejszych przelewów w celu obejścia monitoringu bankowego.
Najważniejsze rozróżnienie jest proste: nie opodatkowuje się samego przelewu, lecz określone zdarzenie, na przykład darowiznę. Przelew między własnymi kontami nie rodzi podatku od darowizny, a darowizna od najbliższej rodziny może być całkowicie zwolniona, jeśli zostanie przekazana w wymaganej formie i zgłoszona na formularzu SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy.
Artykuł nie stanowi porady podatkowej ani prawnej. Przy wysokich kwotach, spóźnionym zgłoszeniu lub wątpliwościach dotyczących charakteru przelewu warto skonsultować sprawę z doradcą podatkowym.
