Poniedziałek, 16 listopada 2026 Imieniny: Małgorzata, Edmund, Gertruda Redakcja Kontakt
Ubezpieczenia

Umowa zlecenie z emerytem – jakie składki należy odprowadzać?

Autor: Redakcja mpcreation.pl Publikacja: 15 listopada 2026 3 min czytania
Emeryt przy pracy biurowej

Emeryt wykonujący umowę zlecenie co do zasady podlega obowiązkowym składkom emerytalnej, rentowym, wypadkowej i zdrowotnej. Sam fakt pobierania emerytury nie zwalnia z oskładkowania. Wyjątkiem może być zbieg z innym tytułem do ubezpieczeń, przede wszystkim umową o pracę z wynagrodzeniem co najmniej równym minimalnemu wynagrodzeniu.

Kiedy składki społeczne są obowiązkowe?

Emeryt lub rencista na umowie zlecenie jest traktowany w zakresie ubezpieczeń podobnie jak pozostali zleceniobiorcy. Jeżeli zlecenie jest jedynym tytułem do ubezpieczeń, zleceniodawca zgłasza tę osobę do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego.

W przypadku jednej umowy zlecenie obowiązkowe są:

  • ubezpieczenie emerytalne
  • ubezpieczenie rentowe
  • ubezpieczenie wypadkowe
  • ubezpieczenie zdrowotne

Ubezpieczenie chorobowe nie jest obowiązkowe. Emeryt lub rencista może przystąpić do niego dobrowolnie, składając odpowiedni wniosek za pośrednictwem zleceniodawcy.

Składka zdrowotna jest rozliczana niezależnie od składek społecznych. Jeżeli zleceniobiorca ma kilka tytułów do ubezpieczeń, ubezpieczenie zdrowotne jest co do zasady obowiązkowe z każdego z nich.

Umowa zlecenie i inne źródła dochodu

Przy kilku tytułach do ubezpieczeń społecznych decyduje przede wszystkim wysokość podstawy wymiaru składek z innych umów oraz kolejność powstania tych tytułów. W 2026 r. minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi 4806 zł brutto. Ta kwota może zmieniać się w kolejnych latach, dlatego przy rozliczeniu trzeba sprawdzić próg obowiązujący w danym miesiącu.

Jeżeli wynagrodzenie z wcześniejszego tytułu osiąga co najmniej minimalne wynagrodzenie, z kolejnej umowy zlecenie zwykle pozostaje obowiązkowa składka zdrowotna. Gdy podstawa jest niższa, składki społeczne obejmują także kolejne zlecenie, aż suma podstaw osiągnie wymagany poziom.

Najczęstsze warianty przedstawia tabela:

Sytuacja Składki społeczne Składka zdrowotna
Sama umowa zlecenie Obowiązkowe emerytalne, rentowe i wypadkowe Obowiązkowa
Umowa o pracę z wynagrodzeniem co najmniej minimalnym oraz zlecenie Z umowy zlecenie co do zasady nie są obowiązkowe Obowiązkowa z umowy zlecenie
Umowa o pracę z wynagrodzeniem niższym niż minimalne oraz zlecenie Obowiązkowe także ze zlecenia, do osiągnięcia wymaganego poziomu Obowiązkowa
Dwie lub więcej umów zlecenie Obowiązkowe z kolejnych umów do czasu osiągnięcia minimalnego wynagrodzenia w sumie Obowiązkowa z każdej umowy

Przykładowo, jeżeli emeryt pracuje na etacie za 2000 zł miesięcznie i zawiera umowę zlecenie na 2500 zł, podstawy z obu tytułów nie osiągają razem 4806 zł. Składki społeczne są więc należne również od zlecenia. Gdy następna umowa podniesie łączną podstawę do co najmniej minimalnego wynagrodzenia, z tej kolejnej umowy może pozostać tylko ubezpieczenie zdrowotne.

Przy kilku umowach zlecenie podstawy składek sumuje się zgodnie z kolejnością powstania tytułów. Zleceniobiorca może też wskazać inny tytuł jako właściwy do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych, ale nie zmienia to zasady, że do osiągnięcia minimalnego wynagrodzenia składki mogą obejmować więcej niż jedną umowę.

Jak zgłosić emeryta do ZUS?

Pracodawca lub zleceniodawca powinien ustalić zakres ubezpieczeń przed wysłaniem zgłoszenia. Procedura wygląda następująco:

  1. Uzyskaj od zleceniobiorcy informację o emeryturze, innych umowach i wysokości podstawy składek z pozostałych tytułów.
  2. Ustal, czy z umowy zlecenie są obowiązkowe ubezpieczenia społeczne, czy tylko zdrowotne.
  3. Zgłoś zleceniobiorcę do ZUS w ciągu 7 dni od powstania obowiązku ubezpieczeń.
  4. Użyj formularza ZUS ZUA, gdy zleceniobiorca podlega ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu, albo ZUS ZZA, gdy obowiązkowe jest wyłącznie ubezpieczenie zdrowotne.

Oświadczenie zleceniobiorcy powinno być aktualne. Zmiana wynagrodzenia albo rozpoczęcie kolejnej umowy może zmienić zakres obowiązkowych ubezpieczeń i wymagać korekty zgłoszenia.

Uwaga na sztuczne dzielenie umów

Kilka równoległych umów zlecenie z tą samą osobą nie powinno służyć wyłącznie obniżeniu podstawy składek. ZUS może zbadać, czy podział kontraktu odpowiada rzeczywistemu sposobowi wykonywania pracy. Jeżeli uzna go za sztuczny, może zakwestionować rozliczenia i zażądać dopłaty należnych składek wraz z odsetkami.

Co sprawdzić przed podpisaniem umowy?

Przed zawarciem umowy zleceniodawca powinien zweryfikować następujące informacje:

  • czy zleceniobiorca ma ustalone prawo do emerytury lub renty
  • czy wykonuje umowę o pracę albo inne umowy zlecenie
  • jaka jest podstawa wymiaru składek z pozostałych tytułów
  • czy suma podstaw osiąga minimalne wynagrodzenie obowiązujące w danym miesiącu
  • czy zleceniobiorca chce dobrowolnie przystąpić do ubezpieczenia chorobowego
  • czy właściwy jest formularz ZUS ZUA czy ZUS ZZA

Najczęstszy błąd polega na przyjęciu, że emerytura automatycznie wyłącza składki społeczne. W praktyce trzeba najpierw ustalić wszystkie tytuły do ubezpieczeń i porównać ich podstawy z minimalnym wynagrodzeniem.


Artykuł przedstawia ogólne zasady rozliczania składek na podstawie aktualnych założeń. Przy kilku równoległych umowach, nietypowych tytułach ubezpieczeniowych lub zmianie wynagrodzenia warto potwierdzić sposób rozliczenia w ZUS albo u specjalisty.

Redakcja mpcreation.pl

Nasza redakcja z pasją śledzi świat pracy, biznesu, finansów i edukacji. Chcemy dzielić się z Wami wiedzą, która pomaga lepiej zrozumieć zawiłości tych tematów, tłumacząc je w prosty i przystępny sposób. Razem odkrywamy, że nawet skomplikowane zagadnienia mogą być jasne!

606 opublikowanych artykułów zobacz wszystkie

Przeczytaj też

Spis treści · 5 sekcji