Ile wynosi ulga na dziecko do 5 roku życia w KRUS?
W KRUS nie istnieje osobna „ulga na dziecko do 5. roku życia”. Wiek dziecka odnosi się do okresu, przez który budżet państwa może finansować składkę emerytalno-rentową osoby sprawującej osobistą opiekę. Ulga prorodzinna jest natomiast odliczeniem w PIT i zależy od rodzaju dochodów, a nie od samego ubezpieczenia w KRUS.
Najkrócej: finansowanie składki KRUS trwa maksymalnie 3 lata, nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 5 lat. Nie jest to wypłata pieniędzy ani ulga podatkowa.
KRUS a ulga na dziecko – dwie różne rzeczy
| Cecha | Finansowanie składek KRUS | Ulga na dziecko w PIT |
|---|---|---|
| Cel | Opłacenie składki emerytalno-rentowej za osobę opiekującą się dzieckiem | Odliczenie od podatku dochodowego |
| Instytucja | KRUS, przy finansowaniu z budżetu państwa | Rozliczenie podatkowe w zeznaniu PIT |
| Wiek dziecka | Maksymalnie do ukończenia 5. roku życia, w ramach okresu do 3 lat | Dziecko do 5 lat nie ma osobnej stawki tylko z powodu wieku |
| Podstawa prawna | Przepisy o ubezpieczeniu społecznym rolników | Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych |
Na czym polega finansowanie składki KRUS?
Osoba sprawująca osobistą opiekę nad własnym dzieckiem, dzieckiem małżonka albo dzieckiem przysposobionym może ubiegać się o finansowanie z budżetu państwa składki na ubezpieczenie emerytalno-rentowe. Uprawnienie powstaje od dnia złożenia wniosku, dlatego nie należy zwlekać z przekazaniem dokumentów do KRUS.
Finansowana jest wyłącznie składka emerytalno-rentowa. Jej wysokość odpowiada 10% emerytury podstawowej obowiązującej w ostatnim miesiącu poprzedniego kwartału. Składkę na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie rolnik nadal opłaca samodzielnie. Kwota finansowania może więc zmieniać się wraz ze zmianą podstawy składki.
Okres finansowania wynosi maksymalnie 3 lata, ale nie może trwać dłużej niż do ukończenia przez dziecko 5 lat. Przy dziecku z niepełnosprawnością przepisy przewidują odrębny limit – do 6 lat, nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 18 lat. Okresy finansowania uzyskane z różnych tytułów lub w różnych systemach sumują się.
Aby ubiegać się o finansowanie, trzeba spełnić kilka warunków:
- Złożyć właściwy wniosek – osoby ubezpieczone w KRUS składają wniosek o finansowanie składki, a osoby dotychczas nieubezpieczone mogą złożyć wniosek o objęcie ubezpieczeniem i finansowanie składki.
- Dołączyć dokumenty dotyczące dziecka – przede wszystkim skrócony odpis aktu urodzenia, a przy dziecku z niepełnosprawnością także odpowiednie orzeczenie.
- Nie podlegać innemu ubezpieczeniu społecznemu i nie mieć ustalonego prawa do emerytury lub renty.
- Zaprzestać albo zawiesić pozarolniczą działalność gospodarczą lub współpracę przy jej prowadzeniu na czas osobistej opieki nad dzieckiem.
- Upewnić się, że drugi rodzic nie korzysta w tym samym czasie z finansowania składek w KRUS albo w ZUS z tytułu opieki nad dzieckiem.
Samo pobieranie świadczenia rodzicielskiego nie wyklucza finansowania składki w KRUS, jeśli drugi rodzic nie korzysta równocześnie z finansowania składek w ZUS. Osoba, która nie podlega ubezpieczeniu rolników, może mieć także możliwość wyboru finansowania składki w KRUS albo w ZUS.
Kiedy rolnik może skorzystać z ulgi prorodzinnej?
Ulga na dziecko jest rozliczana w PIT, a nie w dokumentach KRUS. Samo podleganie ubezpieczeniu rolników ani nie daje automatycznie prawa do ulgi, ani go nie wyklucza. Decydują przede wszystkim dochody opodatkowane według skali podatkowej oraz spełnienie warunków dotyczących opieki nad dzieckiem.
Jeżeli rodzic uzyskuje wyłącznie dochody z działalności rolniczej, nie ma podatku dochodowego obliczanego według skali, od którego można odliczyć ulgę. W takiej sytuacji samo ubezpieczenie w KRUS nie wystarczy. Inaczej wygląda sytuacja osoby, która poza gospodarstwem uzyskuje na przykład wynagrodzenie z umowy o pracę albo inne dochody rozliczane według skali podatkowej.
W praktyce rolnik może rozliczyć ulgę, jeżeli:
- wykonuje władzę rodzicielską nad małoletnim dzieckiem, pełni funkcję opiekuna prawnego albo sprawuje pieczę jako rodzina zastępcza,
- ma dochody opodatkowane według skali podatkowej, na przykład z pracy lub działalności rozliczanej na zasadach ogólnych,
- spełnia pozostałe warunki ustawowe, w tym dotyczące liczby dzieci i ewentualnych limitów dochodu przy jednym dziecku,
- odlicza ulgę w zeznaniu PIT wraz z załącznikiem PIT/O, podając dane dziecka.
Dla pierwszego i drugiego dziecka podstawowa ulga wynosi 92,67 zł miesięcznie, czyli 1 112,04 zł za pełny rok na każde dziecko. Są to kwoty ulgi podatkowej, a nie finansowania składki KRUS. Przy niskim podatku odliczenie może być ograniczone do wysokości podatku, z uwzględnieniem zasad dotyczących ewentualnego dodatkowego zwrotu.
Co oznacza „5 lat” w przepisach KRUS?
Granica 5 lat nie oznacza, że rodzic otrzymuje specjalną ulgę podatkową na dziecko w tym wieku. Oznacza tylko końcowy termin korzystania z finansowania składki emerytalno-rentowej. Łączny okres wsparcia to co do zasady 3 lata, nawet jeśli dziecko nie ukończyło jeszcze 5 lat.
Jeżeli pytasz o opłacanie składek za czas osobistej opieki, właściwą instytucją jest KRUS. Jeżeli pytasz o odliczenie od podatku, trzeba sprawdzić dochody opodatkowane skalą i rozliczenie PIT. Te dwa uprawnienia mogą dotyczyć tej samej rodziny, ale wynikają z innych przepisów i mają inny charakter.
