Ulga na leki – od dochodu czy od podatku?

Ulga na leki jest odliczeniem od dochodu, a dokładniej od podstawy opodatkowania. Nie odlicza się jej bezpośrednio od kwoty podatku. Wykazuje się ją w ramach ulgi rehabilitacyjnej, w załączniku PIT/O.

W skrócie: miesięczne wydatki na leki pomniejszasz o 100 zł, a uzyskaną nadwyżkę odliczasz od dochodu. Paragon z apteki nie wystarczy jako dowód zakupu – potrzebujesz dokumentu wskazującego nabywcę, na przykład faktury imiennej.

Ulga na leki – od dochodu czy od podatku?

Ulga na leki obniża dochód, od którego obliczany jest podatek. Nie działa więc tak jak odliczenie od podatku, które pomniejsza już wyliczoną kwotę daniny. W praktyce niższa podstawa opodatkowania może oznaczać niższy podatek do zapłaty albo wyższy zwrot, ale wysokość korzyści zależy od dochodu i sposobu opodatkowania.

Nie ma osobnej rubryki „ulga na leki” w zeznaniu rocznym. Jest to część ulgi rehabilitacyjnej, uregulowanej w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wydatki wykazuje się w formularzu PIT/O.

Kto może skorzystać z ulgi na leki?

Z odliczenia może skorzystać osoba z niepełnosprawnością albo podatnik, który ponosi wydatki na leki osoby z niepełnosprawnością pozostającej na jego utrzymaniu. Sam fakt pobierania emerytury lub renty nie wystarcza.

Podatnik powinien spełniać następujące warunki:

• Posiadać potwierdzoną niepełnosprawność – na przykład orzeczenie o lekkim, umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności, decyzję o przyznaniu określonej renty albo orzeczenie dotyczące dziecka poniżej 16. roku życia.
• Ponosić wydatki na leki zalecone przez lekarza specjalistę do stałego albo czasowego stosowania.
• Nie otrzymać zwrotu lub dofinansowania kosztów w części, którą podatnik chce odliczyć.
• W przypadku osoby pozostającej na utrzymaniu spełnić także warunek dotyczący jej dochodów obowiązujący w danym roku podatkowym.

W rozliczeniach dotyczących osoby pozostającej na utrzymaniu trzeba sprawdzić aktualny limit jej dochodów. Przepisy mogą zmieniać jego wysokość, dlatego nie należy bez sprawdzenia przenosić wartości z poprzedniego roku.

Jak obliczyć ulgę na leki?

Odliczenie ustala się osobno dla każdego miesiąca. Stosuje się prosty wzór:

wydatki na leki w danym miesiącu – 100 zł = kwota odliczenia

Jeżeli miesięczne wydatki wyniosły mniej niż 100 zł, za ten miesiąc nie powstaje odliczenie. Nie można zsumować całorocznych zakupów i odjąć od nich tylko jednej kwoty 100 zł.

W tym przykładzie łączne wydatki wynoszą 950 zł, ale odliczeniu podlega 570 zł. Lutowy zakup nie przekroczył 100 zł, więc nie zwiększa ulgi.

Wydatków nie rozlicza się rocznie jako jednej sumy. Jeżeli zakupy leków są możliwe do zaplanowania, ich skupienie w mniejszej liczbie miesięcy może zwiększyć łączną nadwyżkę. Nie wolno jednak kupować produktów wyłącznie w celu uzyskania ulgi ani uwzględniać wydatków, które nie spełniają pozostałych warunków.

Do odliczenia przyjmuje się kwotę faktycznie zapłaconą przez podatnika. Jeżeli część ceny została pokryta przez refundację albo inną instytucję, odliczyć można tylko niepokrytą część, o ile wydatek spełnia wymagania ulgi.

Jakie dokumenty są potrzebne?

Dokumentacja powinna pozwalać ustalić, kto kupił lek, kiedy dokonano zakupu, co kupiono oraz ile zapłacono. Najbezpieczniej poprosić aptekę o fakturę wystawioną na imię i nazwisko nabywcy.

Przy rozliczeniu przygotuj:

• Faktury imienne lub inne dowody zakupu, z których wynika osoba ponosząca wydatek, data, sprzedawca, nazwa produktu i zapłacona kwota.
• Orzeczenie o niepełnosprawności albo dokument potwierdzający prawo do ulgi, na przykład decyzję o przyznaniu odpowiedniej renty.
• Zaświadczenie lub pisemne zalecenie lekarza specjalisty potwierdzające stałe albo czasowe stosowanie określonych leków.
• Dokumenty dotyczące refundacji lub dofinansowania, jeżeli część kosztów została pokryta z innego źródła.

Zwykły paragon z apteki zazwyczaj nie potwierdza, kto poniósł wydatek, dlatego sam w sobie nie jest wystarczającym dowodem. Odliczenie obejmuje leki w rozumieniu przepisów Prawa farmaceutycznego. Suplement diety, kosmetyk czy zwykły środek opatrunkowy nie staje się lekiem tylko dlatego, że został kupiony w aptece.

Gdzie wpisać ulgę w zeznaniu PIT?

Wydatki na leki wpisuje się w załączniku PIT/O, w części dotyczącej ulgi rehabilitacyjnej. Wskazywane pozycje formularza mogą zależeć od wersji druku. W materiałach dotyczących stosowanych formularzy są to pozycje 23 lub 24, gdy odliczenie dotyczy odpowiednio podatnika albo małżonka.

Załącznik PIT/O dołącza się między innymi do zeznań PIT-37, PIT-36 oraz PIT-28, jeżeli podatnik osiąga dochody lub przychody, od których przepisy pozwalają odliczyć ulgę. Warto korzystać z aktualnej wersji formularza właściwej dla rozliczanego roku.

Najważniejsze jest prawidłowe rozdzielenie dwóch etapów: najpierw obliczasz miesięczne nadwyżki ponad 100 zł, a następnie ich sumę odliczasz od dochodu w ramach ulgi rehabilitacyjnej. Nie pomniejszasz bezpośrednio wyliczonego podatku.

Artykuł nie stanowi porady finansowej ani podatkowej. Przepisy i wzory formularzy mogą się zmieniać, dlatego przed złożeniem zeznania sprawdź aktualne informacje w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych lub na stronie podatki.gov.pl.